Zadanie 13.3. (0–1)AI
Na poniższym schemacie przedstawiono przebieg pierwszego cyklu amplifikacji DNA metodą PCR. Uwzględniono tylko dwa z czterech deoksyrybonukleotydów niezbędnych do syntezy DNA.
Uwaga: deoksyrybonukleotydy oznacza się czteroliterowymi skrótowcami, np. trifosforan deoksyguanozyny – dGTP (ang. deoxyguanosine triphosphate).
Na podstawie: B. Alberts i in., Podstawy biologii komórki, Warszawa 2016.
Wyjaśnij, dlaczego w cyklu PCR etap syntezy DNA musi być poprzedzony przyłączeniem starterów. W odpowiedzi uwzględnij właściwości polimerazy DNA.
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające możliwość dołączania nowego nukleotydu przez polimerazę DNA wyłącznie do istniejącego już odcinka łańcucha nukleotydowego.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
• Ponieważ polimeraza dołącza nukleotydy tylko do już istniejących nici.
• Polimeraza DNA nie może sama rozpocząć syntezy nowego łańcucha DNA i dlatego jest jej potrzebny już istniejący odcinek łańcucha nukleotydowego komplementarnego do matrycy, aby do niego dołączyć kolejny nukleotyd.
• Polimeraza syntetyzuje nić DNA poprzez dołączanie nowego nukleotydu do innego nukleotydu, dlatego przy syntezie nowej nici niezbędna jest obecność krótkiego komplementarnego do matrycy odcinka kwasu nukleinowego (DNA lub RNA), zwanego starterem.
• Ponieważ polimeraza DNA dołącza kolejne deoksyrybonukleotydy do grupy 3′-OH poprzedniej reszty nukleotydowej, niezbędna jest obecność startera przyłączonego do nici matrycowej DNA.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi, które odnoszą się wyłącznie do specyficzności reakcji, np. „Dzięki użyciu specyficznych starterów można powielić wybrany gen”.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 17%
W zadaniu 13.3. należało sformułować wyjaśnienie, dlaczego w cyklu PCR etap syntezy DNA musi być poprzedzony przyłączeniem starterów. Prawidłowa odpowiedź powinna uwzględniać możliwość dołączenia nowego nukleotydu przez polimerazę DNA wyłącznie do
istniejącego już odcinka łańcucha nukleotydowego. Zdający często odnosili się jednak do kompleksu matrycowy DNA – startery jako wyłącznie miejsca przyłączania się polimerazy DNA. Przykładowa odpowiedź nieprawidłowa:
Polimeraza DNA syntetyzuje DNA tylko gdy są przyłączone startery. Dołącza się do nich i syntetyzuje nić w kierunku 5′ do 3′. Dlatego muszą być najpierw przyłączone startery.
Zdający często opisywali proces naturalnej replikacji DNA w komórce, a nie – cykl PCR, zachodzący in vitro. Przykładowa odpowiedź nieprawidłowa:
W cyklu PCR etap syntezy DNA musi być poprzedzony przyłączeniem starterów, ponieważ bez nich polimeraza DNA nie będzie mogła przeprowadzić replikacji.