Zadanie 7. (0–1)
Treść
Na schemacie przedstawiono budowę i działanie aparatu szparkowego rośliny dwuliściennej. komórki szparkowe komórki szparkowe wakuola chloroplast ściana komórkowa jądro szparka komórkowe aparat zamknięty aparat otwarty Na podstawie: http://www.studyrankers.com Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie wakuoli i ściany komórkowej podczas otwierania się aparatu szparkowego. W odpowiedzi uwzględnij, widoczną na rysunku, cechę budowy ściany komórkowej komórek szparkowych.
Pokaż odpowiedź
Zasady oceniania
1 p. – za wyjaśnienie uwzględniające:
• przyczynę – zwiększenie ciśnienia turgorowego wywoływanego przez powiększającą się wakuolę,
• mechanizm – zwiększenie nacisku na nierównomiernie zgrubiałe ściany komórek szparkowych powodujące zmianę kształtu tych komórek,
• skutek – zwiększenie stopnia otwarcia aparatów szparkowych.
0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
• Wodniczka zwiększa swoje rozmiary, zwiększając nacisk cytozolu na ścianę komórkową, tym samym zewnętrzna, cieńsza ściana komórki szparkowej odkształca się silniej niż grubsza ściana wewnętrzna, co powoduje otwarcie szparki.
• Nierównomiernie zgrubiałe ściany komórkowe komórek szparkowych umożliwiają zmianę kształtu tych komórek pod wpływem zwiększenia turgoru, wywieranego przez powiększającą się wakuolę, co powoduje otwieranie szparki.
• Zwiększenie objętości dużej wakuoli w komórkach szparkowych powoduje zwiększenie ciśnienia wywieranego na nierównomiernie zgrubiałe ściany komórkowe, co powoduje zmianę kształtu tych komórek i w efekcie otwieranie aparatu szparkowego.