Zadanie 5.1. (0–2)

Matura, czerwiec 2024 · IX.3 Gospodarka wodna i odżywianie mineralne roślin

Treść

Kierunek i szybkość przepływu wody między komórką a środowiskiem zewnętrznym lub potencjału wody (𝛹𝛹𝑊𝑊) zależy od wartości potencjału osmotycznego (𝛹𝛹𝑆𝑆) i od wartości między sąsiadującymi ze sobą komórkami zależą od gradientu potencjału wody. Wartość potencjału ciśnienia (𝛹𝛹𝑃𝑃):

• wartość potencjału osmotycznego jest miarą siły, z jaką roztwór związków osmotycznie czynnych rozpuszczonych w cytozolu i w soku komórkowym przeciąga cząsteczki wody przez błonę półprzepuszczalną

• wartość potencjału ciśnienia jest odzwierciedleniem turgoru – ciśnienia hydrostatycznego wywieranego przez protoplast na ścianę komórkową. Na poniższym wykresie przedstawiono zmiany wartości potencjału osmotycznego i potencjału ciśnienia w komórce zachodzące podczas obserwowanych zmian objętości komórki. Na wykresie zaznaczono dwa stany fizjologiczne komórki: stan A oraz stan B. 𝛹𝛹𝑆𝑆 – wartość potencjału osmotycznego 𝛹𝛹𝑃𝑃 – wartość potencjału ciśnienia +1,0 𝛹𝛹𝑃𝑃 +0,6 +0,2 A B względna 0 objętość komórki –0,2 𝛹𝛹𝑆𝑆 –0,6 –1,0 –1,4 Na podstawie: J. Kopcewicz, S. Lewak, Fizjologia roślin, Warszawa 1998; H. Wiśniewski, Biologia z higieną i ochroną środowiska, Warszawa 1995.

Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Komórka w stanie fizjologicznym A ma (mniejszą / większą) zdolność do pobierania wody w porównaniu z komórką w stanie fizjologicznym B, ponieważ 𝛹𝛹𝑊𝑊 komórki w stanie fizjologicznym A wynosi około (−1,2 MPa / 0 MPa) i jest mniejsza niż 𝛹𝛹𝑊𝑊 komórki w stanie fizjologicznym B, która wynosi około (−0,8 MPa / 0 MPa / +0,8 MPa).

Rycina do zadania 5.1
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

2 pkt – za podkreślenie poprawnych określeń w trzech nawiasach.

1 pkt – za podkreślenie poprawnych określeń w dwóch nawiasach.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Komórka w stanie fizjologicznym A ma (mniejszą / większą) zdolność do pobierania wody w porównaniu z komórką w stanie fizjologicznym B, ponieważ 𝛹𝑊 komórki w stanie fizjologicznym A wynosi około (−𝟏, 𝟐 𝐌𝐏𝐚 / 0 MPa) i jest mniejsza niż 𝛹𝑊 komórki w stanie fizjologicznym B, która wynosi około (−0,8 MPa / 𝟎 𝐌𝐏𝐚 / +0,8 MPa).

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: