Zadanie 4.2. (0–1)

Matura, maj 2023 · IX.4 Odżywianie się roślin

Treść

Aby sprawdzić wpływ intensywności oświetlenia na zawartość chlorofilu w liściach storczyka Phalaenopsis ‘Edessa’, przeprowadzono doświadczenie składające się z dwóch etapów opisanych poniżej.

• Etap 1. – dziesięć niekwitnących roślin uprawiano przez dwa miesiące w pomieszczeniu o stałej temperaturze 28 °C i wilgotności względnej 75%. Liście roślin były oświetlane przez 12 godzin dziennie światłem o intensywności 100 µmol fotonów m−2 s−1.

• Etap 2. – następnie rośliny podzielono na dwie grupy (LL i HL) liczące po pięć roślin. Przez 10 tygodni liście roślin były oświetlane przez 12 godzin dziennie:

• w grupie LL słabym światłem (intensywność oświetlenia 50 µmol fotonów m−2 s−1)

• w grupie HL silnym światłem (intensywność oświetlenia 200 µmol fotonów m−2 s−1). W pierwszym dniu 1. tygodnia oraz w ostatnim dniu 4., 6. i 10. tygodnia trwania drugiego etapu doświadczenia pobrano próbki liści z obu grup roślin w celu określenia zawartości chlorofilu w przeliczeniu na powierzchnię liścia. Wyniki pomiarów przedstawiono na poniższych wykresach A–D. A B 1800 1800 1200 1200 600 600 0 0

1. 4. 6. 10. tydzień

1. 4. 6. 10. tydzień C D 1800 3 1200 1,5 600 0 0

1. 4. 6. 10. tydzień

1. 4. 6. 10. tydzień Legenda intensywność ± odchylenie średnia z pięciu oświetlenia: standardowe próbek słabe (grupa LL) silne (grupa HL) Na podstawie: N. Ceusters i in., Performance Index and PSII Connectivity Under Drought and Contrasting Light Regimes in the CAM Orchid Phalaenopsis, „Frontiers in Plant Science” 10, 2019.

Określ, w jakim celu w pierwszym etapie doświadczenia wszystkie rośliny były 0–1 uprawiane w takich samych warunkach środowiskowych.

Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne określenie, w jakim celu w pierwszym etapie doświadczenia wszystkie rośliny były uprawiane w takich samych warunkach środowiskowych, odnoszące się do otrzymania możliwie podobnych do siebie (pod względem fizjologicznym) roślin LUB odnoszące się do wykluczenia wpływu innych czynników środowiskowych na wyniki doświadczenia.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

• Uprawa roślin przez stosunkowo długi czas w tych samych warunkach środowiskowych umożliwiła otrzymanie roślin do doświadczenia, które miały w miarę możliwości zbliżoną zawartość chlorofilu w liściach.

• Dzięki temu wyeliminowano wpływ na dane osobniki we wcześniejszej fazie wzrostu zmiennych czynników środowiskowych, które mogłyby wpłynąć na wynik doświadczenia.