Zadanie 6.2. (0–1)

Matura, styczen 2026 · IX.4 Odżywianie się roślin

Treść

Zdolność wiązania i redukcji azotu atmosferycznego mają m.in. bakterie z rodzaju Rhizobium, żyjące w brodawkach roślin bobowatych, oraz wolnożyjące bakterie z rodzaju Azotobacter, które występują w strefie korzeniowej roślin. Substancjami odżywczymi Azotobacter chroococcum są węglowodany oraz inne związki organiczne (np. mannitol) wydzielane przez korzenie roślin. Sformułowano następujące pytanie badawcze: Czy obecność dwóch szczepów

A. chroococcum (AC1 i AC10) pozwala na zmniejszenie dawki nawozu azotowego – mocznika – bez zmniejszenia rozmiarów roślin bawełny? W tym celu z wykorzystaniem sześciu donic uprawianej bawełny przeprowadzono następujące badanie:

• w pierwszych trzech donicach roślin bawełny stosowano nawożenie mocznikiem w różnych stężeniach – 100%, 75% albo 50% – w stosunku do dawki zalecanej przez producenta

• w pozostałych trzech donicach roślin bawełny wprowadzano do gleby szczepy

A. chroococcum oraz 50% zalecanej dawki nawozu w następujących kombinacjach: ‒ szczep AC1 oraz nawóz ‒ szczep AC10 oraz nawóz ‒ szczepy AC1 i AC10 wraz z nawozem. Następnie zmierzono długości pędu i korzeni. Wykonano trzy niezależne powtórzenia każdego z wariantów doświadczenia. Wyniki w postaci średnich arytmetycznych przedstawiono na wykresach I i II. W badaniu sprawdzano również obecność substancji wydzielanych do gleby przez bakterie i wykazano obecność: auksyn, enzymów proteolitycznych oraz ureazy, rozkładającej mocznik do jonów amonowych i dwutlenku węgla. I II 160 80 140 70 120 60 100 50 80 40 60 30 40 20 20 10 0 0 warianty doświadczenia warianty doświadczenia 100% mocznika AC1 + 50% mocznika 75% mocznika AC10 + 50% mocznika AC1 + AC10 + 50% mocznika 50% mocznika Na podstawie: F. Romero-Perdomo i in., Azotobacter chroococcum […], „Revista Argentina de Microbiología” 49, 2017.

Wykaż związek między obecnością ureazy wydzielanej do gleby przez A. chroococcum 0–1 a wzrostem bawełny.

Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne wykazanie związku między obecnością ureazy wydzielanej do gleby przez A. chroococcum a wzrostem bawełny, uwzględniające rozkład przez urazę mocznika do jonów amonowych, łatwiej przyswajanych przez bawełnę.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

• Ureaza katalizuje rozkład mocznika dostarczanego jako nawóz do jonów amonowych, które są łatwiej przyswajalną formą azotu dla roślin.

• Ten enzym katalizuje reakcję, w wyniku której z mocznika dostarczanego jako nawóz powstają jony amonowe łatwo przyswajane przez rośliny.