Zadanie 4.4. (0–2)

Treść

Kiwi to nazwa handlowa owoców aktinidii smakowitej (Actinidia deliciosa). Aktinidia jest rośliną dwupienną, a jej owoce rozwijają się z pojedynczych słupków. Poniżej przedstawiono fotografię przekroju poprzecznego przez owoc kiwi. nasiona W owocach kiwi znajduje się enzym – aktynidaza, który jest proteinazą. Aby sprawdzić właściwości aktynidazy, uczniowie przeprowadzili doświadczenie. W tym celu przygotowali cztery takie same pojemniki ze stężałą galaretką żelatynową, zawierającą białko zwierzęce – kolagen. Włókna kolagenowe splatają się ze sobą i tworzą sieć ograniczającą ruch wody, dzięki czemu galaretka ma postać żelu. W zestawach 1. i 2. uczniowie umieścili na powierzchni galaretek takie same fragmenty świeżo przekrojonego owocu kiwi, a w zestawach 3. i 4. pozostawili samą galaretkę. Następnie uczniowie umieścili zestawy 1. i 3. w temperaturze 20 °C, a zestawy 2. i 4. – w temperaturze 5 °C. Po kilku godzinach zaobserwowali częściowe rozpuszczenie się galaretki w pojemniku trzymanym w temperaturze pokojowej i zawierającym owoc kiwi (zestaw 1.). Poniżej przedstawiono schemat doświadczenia i uzyskane wyniki. Numer Umieszczenie Stan galaretki po kilku Temperatura zestawu fragmentu kiwi godzinach

1. tak 20 °C częściowe upłynnienie

2. tak 5 °C brak upłynnienia

3. nie 20 °C brak upłynnienia

4. nie 5 °C brak upłynnienia Na poniższym rysunku przedstawiono wyniki uzyskane w zestawach 1. i 2. zestaw 1. zestaw 2. Na podstawie: P. Jedynak, To kiwi cię zadziwi, „Wiedza i Życie” 9, 2022.

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące aktinidii smakowitej są prawdziwe. 0–1–2 Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. W zalążni słupka aktinidii smakowitej znajduje się tylko jeden zalążek. P F

2. P F Tylko część osobników aktinidii smakowitej wydaje owoce.

3. Aktinidia smakowita to roślina okrytozalążkowa. P F