Zadanie 6.1. (0–1)AI
Jeden z antybiotyków – streptomycyna – łączy się bezpośrednio z małą podjednostką rybosomu. Zaburza to syntezę białek bakteryjnych. Jednak nie wszystkie bakterie są wrażliwe na streptomycynę. U bakterii Mycobacterium tuberculosis oporność na streptomycynę warunkuje mutacja w genie kodującym podjednostkę 16S rRNA.
W celu ustalenia właściwej dawki antybiotyku stosowanego w leczeniu chorób bakteryjnych określa się wartości:
- MIC (ang. minimum inhibitory concentration) – minimalne stężenie antybiotyku, które całkowicie hamuje wzrost szczepu bakterii w pożywce płynnej
- MBC (ang. minimum bactericidal concentration) – najmniejsze stężenie w pełni bakteriobójcze dla danego szczepu
W celu ustalenia wartości MIC i MBC przygotowano osiem probówek z pożywką zawierającą taką samą, niewielką liczbę komórek pewnego szczepu bakterii. Po dodaniu do siedmiu probówek różnych ilości streptomycyny wszystkie osiem umieszczono w inkubatorze. Materiał z probówek, w których nie wykryto wzrostu bakterii, przeniesiono na pożywkę stałą bez streptomycyny. Poniższy schemat ilustruje wyniki tego doświadczenia.
Na podstawie: J. Baj, Mikrobiologia, Warszawa 2018; W. Irving i in., Krótkie wykłady. Mikrobiologia medyczna, Warszawa 2008; B. Springer i in., Mechanisms of Streptomycin Resistance: Selection of Mutations in the 16S rRNA Gene Conferring Resistance, „Antimicrob Agents Chemother” 45, 2001.
Na podstawie przedstawionych wyników doświadczenia odczytaj wartości MIC oraz MBC i wpisz je w wyznaczone poniżej miejsca.
wartość MIC: ........................... mg/l wartość MBC: ....................... mg/l
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
1 pkt – za prawidłowe podanie wartości MIC oraz wartości MBC.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
wartość MIC:
• 0,25 (mg/l)
• 0,125 < MIC ≤ 0,25 (mg/l) wartość MBC:
• 2,0 (mg/l)
• 1,0 < MBC ≤ 2,0 (mg/l)
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 54%
• Zadanie 6. – wiązka składała się z pięciu zadań szczegółowych dotyczących działania antybiotyku – streptomycyny, stosowanego w leczeniu chorób bakteryjnych. Zadanie sprawdzało wiadomości i umiejętności z trzech obszarów wymagań ogólnych (II, III i V).
Wiązka zadań poprzedzona była materiałem źródłowym, w którym opisano mechanizm działania antybiotyku streptomycyny, podano przyczynę uzyskiwania przez bakterie Mycobacterium tuberculosis oporności na ten antybiotyk oraz przedstawiono doświadczenie ilustrujące sposób określania wartości MIC i MBC, na podstawie których ustala się właściwe dawki antybiotyku, stosowanego w leczeniu chorób bakteryjnych. W materiale źródłowym opisano również znaczenie tych wskaźników oraz przedstawiono wyniki doświadczenia.
Pierwsze zadanie z tej wiązki – zadanie 6.1. – stawiało pytanie „Jakie są skuteczne dawki streptomycyny?” i wymagało uważnej analizy wyników doświadczenia oraz odczytania wartości MIC i MBC. Zdający powinni zauważyć, że brak wzrostu bakterii w pożywce płynnej ze streptomycyną zaobserwowano już przy stężeniu streptomycyny 0,25 mg/l (wartość MIC), ale bakteriobójcze działanie antybiotyku ma miejsce dopiero przy stężeniu 2,0 mg/l (wartość MBC). Ponad połowa zdających (54%) udzieliła w pełni prawidłowej odpowiedzi. Część maturzystów podała jednak błędne wartości stężenia antybiotyku albo przyporządkowywała je do niewłaściwych wskaźników. Może to świadczyć o zbyt pobieżnej analizie tekstu źródłowego lub o niewłaściwym wnioskowaniu na podstawie wyników doświadczenia.