Zadanie 12.1. (0–1)AI
W Ameryce Północnej wiewiórka czerwona (Tamiasciurus hudsonicus) i wiewiórka szara (Sciurus carolinensis) współwystępują w wielu regionach. Na Wyspach Brytyjskich jedynym rodzimym gatunkiem wiewiórki jest wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), przedstawiona na zdjęciu obok.
Wiewiórki szare zostały wprowadzone na Wyspy Brytyjskie w 1876 roku. Od tamtej pory liczebność wiewiórek pospolitych zaczęła się zmniejszać. Jedną z przyczyn jest przenoszenie wirusa ospy przez wiewiórki szare, które nie wykazują przy tym objawów choroby. Dla większości wiewiórek pospolitych ta infekcja jest śmiertelna. Oba gatunki wiewiórek, szara i pospolita, wykorzystują podobne zasoby pokarmowe, przy czym wiewiórka szara efektywniej wykorzystuje żołędzie.
Na podstawie: J.R. Freeland, Ekologia molekularna, Warszawa 2008; sitn.hms.harvard.edu
Na podstawie przedstawionych informacji określ, czy wiewiórki Ameryki Północnej – wiewiórka czerwona i wiewiórka szara – są klasyfikowane w jednym, czy – w dwóch rodzajach. Odpowiedź uzasadnij.
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne określenie, że wiewiórki czerwona i szara są klasyfikowane w dwóch rodzajach, oraz poprawne uzasadnienie, uwzględniające różne nazwy rodzajowe tych wiewiórek (po łacinie).
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
• Wiewiórka czerwona i wiewiórka szara nie należą do tego samego rodzaju, ponieważ wiewiórka czerwona należy do rodzaju Tamiasciurus, a wiewiórka szara – do rodzaju Sciurus.
• Są klasyfikowane w dwóch rodzajach, na co wskazują ich nazwy rodzajowe w języku łacińskim, które są inne.
• Należą do dwóch rodzajów, gdyż mają odmienne pierwsze człony nazw łacińskich.
• Nie, bo ich nazwy rodzajowe się różnią.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 28%
Równie trudne okazało się dla zdających dobieranie racjonalnych argumentów, za pomocą których uzasadniali wybór odpowiedzi. Zadanie 12.1. miało konstrukcję, która pojawiła się w arkuszu maturalnym kolejny raz, jednak tylko 28% zdających udzieliło poprawnej odpowiedzi. Zadanie dotyczyło dwóch gatunków wiewiórek Ameryki Północnej. Należało określić, na podstawie informacji przedstawionych w materiale źródłowym, czy wiewiórki te klasyfikowane są w jednym, czy – w dwóch rodzajach. Odpowiedź należało uzasadnić. W tekście źródłowym podano nazwy łacińskie tych wiewiórek. Poprawna odpowiedź wymagała określenia, że wiewiórki te klasyfikowane są w dwóch rodzajach, a uzasadnienie
powinno uwzględnić odniesienie do odmiennych pierwszych członów nazw łacińskich obu organizmów. Maturzyści często udzielali odpowiedzi błędnych, odnosząc się do obydwu członów nazw łacińskich, np.: Wiewiórka czerwona i wiewiórka szara klasyfikowane są w dwóch rodzajach, gdyż ich łacińskie nazwy posiadają oba różne człony w nazwie. Trudne dla zdających okazały się także dwa zadania z zakresu genetyki i biotechnologii, dotyczące techniki PCR (17.2. oraz 17.3.). Były to zadania zamknięte, z którymi poradziła sobie mniej niż połowa zdających.