Zadanie 19. (0–4)

a)

Rozwiązanie

• eksony to fragmenty genu kodujące aminokwasy,
• introny to fragmenty genu niekodujące (aminokwasów),
• transkrypcja to przepisywanie informacji z DNA na RNA (mRNA),
• splicing to obróbka pierwotnego transkryptu polegająca na wycięciu intronów i połączeniu ze sobą eksonów / wycięcie intronów i połączenie ze sobą eksonów.

Schemat punktowania

2 p. – za podanie czterech prawidłowych określeń.

1 p. – za podanie trzech lub dwóch prawidłowych określeń.

0 p. – za podanie mniej niż dwóch prawidłowych określeń lub brak odpowiedzi.

b)

Rozwiązanie

• W poszczególnych typach komórek różne eksony (lub ich fragmenty) są usuwane (z pre-mRNA) wraz z intronami.
• Różnica polega na wielkości i ilości wycinanych odcinków (z pre-mRNA) (w poszczególnych rodzajach komórek).
• Różnica polega na wycinaniu intronów i różnych eksonów – jest to tzw. splicing alternatywny.

Schemat punktowania

1 p. – za prawidłowe wskazanie różnicy w obróbce cząsteczek pre-mRNA w różnych typach komórek.

0 p. – za nieprawidłowe wskazanie różnicy w obróbce cząsteczek pre-mRNA w różnych typach komórek lub brak odpowiedzi.

c)

Rozwiązanie

• Schemat nie dowodzi słuszności tej tezy, ponieważ w różnych komórkach po transkrypcji i splicingu / składaniu tego samego genu powstają białka o nieco innym składzie aminokwasów.
• Schemat nie dowodzi słuszności tej tezy, ponieważ dzięki splicingowi alternatywnemu w różnych komórkach powstają różne mRNA kodujące różne białka.

Schemat punktowania

1 p. – za stwierdzenie i uzasadnienie, że schemat nie dowodzi słuszności tezy „gen to fragment DNA kodujący sekwencję aminokwasów jednego białka (łańcucha polipeptydowego)”.

0 p. – za nieprawidłową ocenę lub nieprawidłowe uzasadnienie tej tezy, lub brak odpowiedzi.