Przejdź do treści
zdaj na 100 / biologia

Prześlij opinię

Co możemy poprawić?

Zadanie 16.2. (0–1)

2025 XIII. Ekspresja informacji genetycznej

W układzie ABO wyróżnia się cztery podstawowe fenotypy: A, B, AB i O, które są warunkowane przez występowanie antygenów A i B. Antygen H jest strukturą prekursorową antygenów A i B, które powstają w wyniku przyłączania do antygenu H różnych reszt cukrowych: w antygenie A jest to N-acetylogalaktozamina, a w antygenie B – galaktoza.

Wytworzenie antygenu H jest warunkowane przez gen FUT1. Allel dominujący tego genu (H) odpowiada za wytworzenie antygenu H w błonie komórkowej erytrocytów. Allel recesywny tego genu (h) zawiera mutację prowadzącą do syntezy nieaktywnego enzymu, którego aktywność jest konieczna do syntezy antygenu H.

Gen ABO warunkujący przekształcanie antygenu H do antygenu A lub B ma trzy allele:

  • allel IA koduje transferazę A, warunkującą wytworzenie antygenu A
  • allel IB koduje transferazę B, warunkującą wytwarzanie antygenu B
  • recesywny allel i, kodujący niefunkcjonalne białko, powstały w wyniku mutacji w allelu IA.

Gen FUT1 i gen ABO są położone na różnych chromosomach autosomalnych.

W tabeli podano fragment sekwencji nukleotydowej w nici kodującej allelu IA oraz odpowiadający mu fragment allelu i powstałego w wyniku mutacji.

Allel genu ABOFragment DNA nici kodującejFragment łańcucha polipeptydowego kodowanego przez podany fragment DNA
IACTC GTG GTG ACC CCT TLeu – Val – Val – Thr – Pro
iCTC GTG GT− ACC CCT T..............................

Na podstawie: M. Czerwiński i R. Kaczmarek, Genetyczne podstawy syntezy cukrowych antygenów grupowych krwi, „Acta Haematologica Polonica” 44(3), 2013; V. Kumar i in., Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease, Nowy Jork 2020.

Uzupełnij tabelę zamieszczoną powyżej – podaj sekwencję aminokwasową kodowaną przez fragment DNA nici kodującej zawarty w tabeli. Odpowiedź zapisz w wyznaczonym miejscu w tabeli.

Sprawdź się Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem

Zasady oceniania

1 pkt – za podanie poprawnej sekwencji aminokwasowej.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Allel genu ABOFragment DNA nici kodującejFragment łańcucha polipeptydowego kodowanego przez podany fragment DNA
IACTC GTG GTG ACC CCT TLeu – Val – Val – Thr – Pro
iCTC GTG GT− ACC CCT TLeu – Val – Val – Pro – Leu

Przykładowe odpowiedzi

  • Leu-Val-Val-Pro-Leu
  • Leu – Val – Val – Pro – Leu
  • Leu, Val, Val, Pro, Leu
  • leucyna, walina, walina, prolina, leucyna
  • LVVPL

Uwaga:

Uznaje się odpowiedzi zawierające oznaczenia końców peptydu, np.:

  • N Leu-Val-Val-Pro-Leu C
  • C Leu-Pro-Val-Val-Leu N (z odwróconą kolejnością).
Wytłumacz mi to Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia? 1

Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.

Jak oceniasz to zadanie?

Źródło: biologia-rozszerzony_2025-maj_matura_arkusz.pdf