Zadanie 6.5. (0–2)AI
Jeden z antybiotyków – streptomycyna – łączy się bezpośrednio z małą podjednostką rybosomu. Zaburza to syntezę białek bakteryjnych. Jednak nie wszystkie bakterie są wrażliwe na streptomycynę. U bakterii Mycobacterium tuberculosis oporność na streptomycynę warunkuje mutacja w genie kodującym podjednostkę 16S rRNA.
W celu ustalenia właściwej dawki antybiotyku stosowanego w leczeniu chorób bakteryjnych określa się wartości:
- MIC (ang. minimum inhibitory concentration) – minimalne stężenie antybiotyku, które całkowicie hamuje wzrost szczepu bakterii w pożywce płynnej
- MBC (ang. minimum bactericidal concentration) – najmniejsze stężenie w pełni bakteriobójcze dla danego szczepu
W celu ustalenia wartości MIC i MBC przygotowano osiem probówek z pożywką zawierającą taką samą, niewielką liczbę komórek pewnego szczepu bakterii. Po dodaniu do siedmiu probówek różnych ilości streptomycyny wszystkie osiem umieszczono w inkubatorze. Materiał z probówek, w których nie wykryto wzrostu bakterii, przeniesiono na pożywkę stałą bez streptomycyny. Poniższy schemat ilustruje wyniki tego doświadczenia.
Na podstawie: J. Baj, Mikrobiologia, Warszawa 2018; W. Irving i in., Krótkie wykłady. Mikrobiologia medyczna, Warszawa 2008; B. Springer i in., Mechanisms of Streptomycin Resistance: Selection of Mutations in the 16S rRNA Gene Conferring Resistance, „Antimicrob Agents Chemother” 45, 2001.
Wykaż, że wirusy nie są wrażliwe na streptomycynę. W odpowiedzi uwzględnij różnicę w budowie wirusów i bakterii oraz mechanizm działania streptomycyny.
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
2 pkt – za prawidłowe wykazanie, że wirusy nie są wrażliwe na streptomycynę, uwzględniające wiązanie się streptomycyny z bakteryjnymi rybosomami, które nie występują u wirusów.
1 pkt – za prawidłowe opisanie mechanizmu działania streptomycyny lub za prawidłowe opisanie różnic w budowie wirusów i bakterii.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
• Streptomycyna działa na bakterie poprzez zahamowanie syntezy białek zachodzącej w rybosomach, których nie mają wirusy.
• Ten antybiotyk łączy się z rybosomami, a wirusy nie mają własnych rybosomów, dlatego streptomycyna nie będzie miała wpływu na replikację wirusów.
• Wirusy korzystają z maszynerii translacyjnej eukariotycznych komórek gospodarza, a streptomycyna oddziałuje z podjednostką rybosomu prokariotycznego.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 42%
Trudne dla zdających było także zadanie 6.5., stawiające pytanie „Dlaczego wirusy nie są wrażliwe na streptomycynę?”. Za zadanie można było otrzymać dwa punkty:
• jeden – za uwzględnienie różnicy w budowie wirusów i bakterii
• drugi – za opis mechanizmu działania streptomycyny.
Najczęściej zdający udzielali odpowiedzi niepełnych, w których brakowało właściwych różnic w budowie między bakteriami i wirusami, np.:
Wirusy nie są wrażliwe na streptomycynę, ponieważ streptomycyna zaburza metabolizm, łącząc się z małą podjednostką rybosomu.
lub
nie uwzględniono mechanizmu działania streptomycyny, np.:
Wirusy nie mają budowy komórkowej, nie mają też rybosomów, które występują u bakterii, dlatego nie są wrażliwe na streptomycynę.
Część zdających uwzględniała różnicę w budowie wirusów i bakterii oraz mechanizm działania streptomycyny, jednak odpowiedź była zbyt ogólna. Polecenie do zadania wyraźnie określa, jaką różnicę należy podać, aby wykazać brak wrażliwości wirusów na streptomycynę. Należało wskazać, że różnica polega na występowaniu w komórkach bakteryjnych rybosomów, których nie mają wirusy. Przykładowa poprawna odpowiedź:
Wirusy, w odróżnieniu od bakterii nie mają budowy komórkowej, dlatego też nie zachodzi u nich proces translacji, w którym dochodzi do łączenia się podjednostek rybosomów. Streptomycyna łączy się z małą podjednostką rybosomów.