Zadanie 17. (0–1)
Treść
Polidaktylia jest wadą wrodzoną polegającą na obecności dodatkowego palca bądź palców. Poniżej przedstawiono rodowód pewnej rodziny, w której ta wada jest uwarunkowana genetycznie. pokolenie I mężczyzna z polidaktylią kobieta z polidaktylią pokolenie II mężczyzna bez polidaktylii kobieta bez polidaktylii pokolenie III pokolenie IV Na podstawie: E.W. Bauer, Humanbiologie, Heidelberg 1995. Spośród odpowiedzi A–C wybierz i zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania. Odpowiedź uzasadnij. Na podstawie analizy przedstawionego rodowodu można wykluczyć, że polidaktylia występująca w tej rodzinie jest efektem mutacji
A. autosomalnej recesywnej.
B. autosomalnej dominującej.
C. sprzężonej z płcią dominującej. Uzasadnienie: ..............................................................................................................................
Pokaż odpowiedź
Zasady oceniania
1 p. – za wybór odpowiedzi C wraz z poprawnym uzasadnieniem, wprost lub przez zaprzeczenie, odnoszącym się do dziedziczenia cech sprzężonych z płcią oraz wynikającym z analizy rodowodu.
0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
C., sprzężonej z płcią dominującej, ponieważ:
• ojciec z polidaktylią (z pokolenia I lub III) ma córkę bez wady.
• matka bez wady (z pokolenia I lub III) ma synów z polidaktylią.
• ojciec z polidaktylią i matka bez wady mają syna z polidaktylią.
• w przypadku ojca z polidaktylią oraz matki bez wady wszystkie córki powinny mieć polidaktylię, a synowie – nie mieć tej wady. Natomiast w opisanym przykładzie potomstwo w drugim pokoleniu choruje niezależnie od płci.
• gdyby to była mutacja sprzężona z płcią dominująca, to wszystkie córki chorego ojca i zdrowej matki byłyby chore.
• jeżeli choroba byłaby sprzężona z płcią dominująca, to w pokoleniu IV wszyscy mężczyźni byliby zdrowi, a tak nie jest.