Zadanie 14.2. (0–3)

Matura, czerwiec 2026 · XIV.1 Dziedziczenie cech

Treść

Umaszczenie sierści kota jest determinowane przez współdziałanie wielu genów. Za umaszczenie pręgowane u kotów odpowiadają współdziałające dwa geny autosomalne A i M:

• allel A – warunkuje uwidocznienie się pręgowania allel a – warunkuje brak pręgowania

• allel M – odpowiada za pręgowanie tygrysie allel m – odpowiada za pręgowanie klasyczne. Trzeci gen T o dominacji niepełnej w stosunku do genów A i M modyfikuje ich ekspresję:

• allel T – w stanie homozygotycznym decyduje o umaszczeniu gładkim (tzw. abisyńskim), a u heterozygot jest widoczne częściowe pręgowanie, występujące jedynie na łapach, na ogonie i na brzuchu allel t – w stanie homozygotycznym nie ma wpływu na umaszczenie. Na poniższych zdjęciach przedstawiono koty o pręgowaniu klasycznym (I) i tygrysim (II). I II Na podstawie: wszystkookotach.pl; poznajkota.pl Fotografie: catspurfection.com; costa-rica-guide.com

Kotka o pręgowaniu tygrysim i kocur o pręgowaniu klasycznym mają już potomstwo bez 0–1– 2–3 pręgowania i o pręgowaniu klasycznym. Podaj genotypy pokolenia rodzicielskiego i zapisz krzyżówkę genetyczną z uwzględnieniem tylko loci A i M. Na podstawie krzyżówki genetycznej określ możliwe fenotypy w pokoleniu potomnym oraz podaj ich oczekiwany stosunek. Genotyp kotki: .................................. Genotyp kocura: ............................... Krzyżówka: Stosunek fenotypowy: ............................................................................................................

Rycina do zadania 14.2
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

3 pkt – podanie poprawnych genotypów ORAZ poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej, ORAZ za poprawne podanie oczekiwanego stosunku fenotypowego wśród potomstwa.

2 pkt – podanie poprawnych genotypów ORAZ poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej.

1 pkt – podanie poprawnych genotypów.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Genotyp kotki: AaMm Genotyp kocura: Aamm Krzyżówka: ♂ Am am ♀ AAMm AaMm AM (pręgowanie tygrysie) (pręgowanie tygrysie) AAmm Aamm Am (pręgowanie klasyczne) (pręgowanie klasyczne) AaMm aaMm aM (pręgowanie tygrysie) (brak pręgowania) Aamm aamm am (pręgowanie klasyczne) (brak pręgowania) Stosunek fenotypowy: pręgowanie tygrysie : pręgowanie klasyczne : brak pręgowania – 3 : 3 : 2

Rycina do rozwiązania zadania 14.2

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: