Przejdź do treści
zdaj na 100 / biologia

Prześlij opinię

Co możemy poprawić?

Zadanie 11.3. (0–1)

2023 XI.4 Wymiana gazowa i krążenie

Krzywa wiązania tlenu przedstawia wysycenie cząstkowe hemoglobiny w zależności od ciśnienia cząstkowego tlenu. Wysyceniem cząstkowym nazywa się stosunek liczby miejsc zawierających związany tlen do całkowitej liczby miejsc zdolnych do wiązania tlenu w cząsteczkach hemoglobiny. Na wiązanie tlenu przez hemoglobinę wpływają różne czynniki, m.in. stężenie 2,3-bisfosfoglicerynianu (2,3-BPG) w erytrocytach.

Na wykresie przedstawiono dwie krzywe wiązania tlenu:

  • czarna krzywa przedstawia dane uzyskane z użyciem ludzkiej hemoglobiny oczyszczonej (wyizolowanej z erytrocytów)
  • czerwona krzywa przedstawia dane uzyskane z użyciem ludzkiej hemoglobiny znajdującej się w erytrocytach.

Na osi X zaznaczono typowe wartości ciśnienia cząstkowego tlenu występujące w płucach oraz w tkankach innych narządów organizmu.

Krzywe wiązania tlenu przez hemoglobinę oczyszczoną i w erytrocytach

Podaj przykład funkcji pełnionej przez hemoglobinę w erytrocytach, innej niż transportowanie tlenu.

Sprawdź się Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne podanie funkcji hemoglobiny innej niż transportowanie tlenu.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

• Transportuje tlenek węgla(IV) / ditlenek węgla / dwutlenek węgla / CO2.

• Transportuje protony / H+.

• Stanowi element buforujący krwi (wiążąc nadmiar H+) / minimalizuje efekt Bohra / zapobiega zakwaszeniu osocza / utrzymuje równowagę kwasowo-zasadową osocza krwi.

Uwaga:

Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do magazynowania lub transportu żelaza, ponieważ te funkcje pełnią inne wyspecjalizowane białka: ferrytyna i transferryna.

Wytłumacz mi to Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia? 1

Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.

Komentarz CKE 30%

W zadaniu 11.3. należało podać funkcję hemoglobiny, inną niż transportowanie tlenu. Zdający często podawali błędne odpowiedzi odnoszące się do budowy erytrocytu, np.hemoglobina zapewnia erytrocytom utrzymanie stałego kształtu, albo podawali jedynie właściwości hemoglobiny, np.: czerwona barwa lub zdolność wiązania dwutlenku węgla, które nie stanowią jednak funkcji pełnionych przez hemoglobinę w organizmie. Inny częsty błąd polegał na odniesieniu się do magazynowania lub transportu żelaza (te funkcje pełnią w organizmie inne białka – ferrytyna i transferryna).

Jak oceniasz to zadanie?

Źródło: biologia-rozszerzony_2023-maj_matura_arkusz.pdf