Zadanie 42. (0–3)
Treść
W związku z dużą aktywnością ruchową i koniecznością szybkiej reakcji na bodźce u człowieka i wielu innych organizmów wykształciła się dwojakiego rodzaju kontrola wielu procesów życiowych: nerwowa i hormonalna. Porównaj dwie dowolne cechy koordynacji nerwowej i hormonalnej. Podaj przykład współpracy tych dwóch układów.
Pokaż odpowiedź
Za każde z dwóch prawidłowych porównań po 1 pkt. Przykłady:
• Koordynacja hormonalna jest wolniejsza od koordynacji nerwowej.
• Regulacja hormonalna koordynuje pracę wnętrza ciała, a nerwowa oprócz tego, że reguluje pracę narządów wewnętrznych, utrzymuje także łączność organizmu ze środowiskiem zewnętrznym.
• Regulacja nerwowa jest charakterystyczna wyłącznie dla organizmów zwierzęcych i ludzkich, a hormonalna zachodzi zarówno w organizmach roślinnych jak i zwierzęcych i ludzkich.
• Koordynacja hormonalna odbywa się za pomocą hormonów (substancji chemicznych), natomiast przewodzenie impulsów nerwowych polega na przesuwaniu się fali depolaryzacji we włóknach nerwowych.
• Pobudzenie nerwowe odbywa się wzdłuż błon wypustek nerwowych, a z jednego neuronu do drugiego za pośrednictwem synaps, natomiast hormony gruczołowe wydzielane są do krwi i wraz z nią docierają do wszystkich komórek ciała.
• Bodziec nerwowy ma naturę elektryczną, natomiast hormonalny chemiczną. Za podanie właściwego przykładu – 1 pkt. Przykłady:
• Wydzielanie soku żołądkowego pobudzane jest nerwowo oraz przez gastrynę (hormon tkankowy).
• Adrenalina (hormon strachu) produkowana przez rdzeń nadnerczy wydzielana jest dzięki pobudzeniu nerwowemu z podwzgórza.
• Działalność podwzgórza obierającego i analizującego bodźce nerwowe i kierującego wydzielaniem hormonów przez przysadkę mózgową.