Zadanie 9. (0–4)AI
W badaniach mózgu człowieka stosuje się różnorodne techniki pozwalające określić, które obszary kory mózgowej uaktywniają się w trakcie wykonywania określonych zadań. Metoda tomografii pozytonowej polega na tym, że do organizmu badanej osoby wprowadza się cząsteczki glukozy znakowane radioaktywnymi izotopami i obserwuje gromadzenie się izotopu w miejscach intensywnej pracy komórek kory mózgowej.
Na rysunkach przedstawiono obrazy kory mózgowej zdrowego człowieka, zachowującego świadomość i wykonującego różne czynności związane z mową. Badana osoba: najpierw słuchała wypowiadanych przez kogoś słów (I), następnie czytała słowa bez ich wypowiadania (II), sama wypowiadała słowa (III) oraz opisywała znaczenie słów przy pomocy czasowników i przymiotników (IV). Ciemnymi punktami zaznaczono obszary wykazujące zwiększoną koncentrację radioaktywnego izotopu podczas danej czynności.
Na podstawie: S. Greenfield, Mózg, Warszawa 1999 i Biologia, N.A. Campbell (red.) Poznań 2012, s. 1077.
a)
Wyjaśnij, dlaczego w miejscach intensywnej pracy komórek kory mózgowej obserwuje się gromadzenie radioaktywnego izotopu.
..............................
..............................
b)
Na podstawie wyników badania (I–IV) sformułuj dwa wnioski dotyczące aktywności kory mózgowej podczas wykonywania czynności związanych z mową.
1. ..............................
2. ..............................
c)
Przyporządkuj płatom kory mózgowej (1–4) odpowiednie obszary funkcjonalne (A–D), które są w nich zlokalizowane.
| 1. | płat czołowy ………. | A. | obszar słuchowy |
| 2. | płat ciemieniowy ………. | B. | obszar czuciowy |
| 3. | płat skroniowy ………. | C. | obszar wzrokowy |
| 4. | płat potyliczny ………. | D. | obszar kojarzeniowy |
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
a)
Rozwiązanie
Intensywnie pracujące komórki kory mózgowej / neurony mają duże zapotrzebowanie na glukozę jako źródło energii – jest przez nie pobierana i dlatego w danych obszarach gromadzą się jej znakowane cząsteczki (i produkty ich przemian).
Schemat punktowania
1 p. – za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające wykorzystanie glukozy (do uzyskania energii) przez intensywnie pracujące komórki kory mózgowej / wychwytywanie jej z krwi.
0 p. – za niepoprawne wyjaśnienie lub brak odpowiedzi.
b)
Rozwiązanie
- Różne rodzaje aktywności związanych z mową pobudzają różne obszary kory mózgowej.
- Podczas wykonywania różnych czynności związanych z mową współpracują zawsze (co najmniej) dwa ośrodki w korze mózgowej.
- Największą aktywność kory mózgowej obserwuje się przy czytaniu słów, a najmniejszą – przy nadawaniu znaczeń słowom.
Schemat punktowania
2 p. – za dwa poprawnie sformułowane wnioski.
1 p. – za tylko jeden poprawnie sformułowany wniosek.
0 p. – za podanie dwóch nieprawidłowych wniosków lub brak odpowiedzi.
c)
Rozwiązanie
| 1. | płat czołowy | D. | obszar kojarzeniowy |
| 2. | płat ciemieniowy | B. | obszar czuciowy |
| 3. | płat skroniowy | A. | obszar słuchowy |
| 4. | płat potyliczny | C. | obszar wzrokowy |
Schemat punktowania
1 p. – za poprawne przyporządkowanie wszystkich czterech elementów.
0 p. – za błędne przyporządkowanie nawet jednego elementu lub brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.