Zadanie 9.3. (0–1)AI
Na poniższej ilustracji przedstawiono schematyczny przekrój przez staw kolanowy człowieka oraz mikrofotografie czterech tkanek łącznych (A–D).
Uwaga: nie zachowano wspólnej skali mikrofotografii.
Na podstawie: E.C. Amerman, Exploring Anatomy & Physiology in the Laboratory, Englewood 2017.
Przedstaw rolę mazi stawowej w czasie ruchu stawu.
..............................
..............................
..............................
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne przedstawienie roli mazi stawowej, uwzględniające zmniejszenie tarcia w stawie (między powierzchniami stawowymi) LUB amortyzację obciążeń.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- Maź stawowa zmniejsza tarcie chrząstek o siebie w czasie zginania stawu, dzięki czemu zapobiega ich ścieraniu.
- Redukuje tarcie, co zapobiega uszkodzeniom powierzchni stawowych.
- Zapewnia poślizg powierzchni stawowych.
- Dzięki mazi stawowej kości nie ścierają się podczas ruchu.
- Ma działanie amortyzujące.
- Maź stawowa tworzy poduszkę hydrauliczną absorbującą wstrząsy.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych dotyczących ochrony mechanicznej bez wskazania, na czym ta ochrona polega, np. „Maź stawowa chroni powierzchnie stawowe”. Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do odżywiania powierzchni stawowych.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 74%
Najłatwiejszym zadaniem w tym obszarze okazało się zadanie 9.3. (poziom wykonania 74%), które wymagało przedstawienia roli mazi stawowej w trakcie ruchu stawu. Poprawne odpowiedzi najczęściej odnosiły się do zmniejszania sił tarcia między elementami stawu, w szczególności między powierzchniami stawowymi. Zdarzały się jednak sformułowania zbyt ogólne, które odnosiły się jedynie do ułatwiania ruchu stawu, bez odniesienia do faktycznej roli mazi stawowej, np.:
Inne odpowiedzi nieprawidłowe były niepełne – odnosiły się do ochrony mechanicznej bez wskazania, na czym ta ochrona polega, tzn. bez uwzględnienia mazi jako poduszki hydraulicznej amortyzującej wstrząsy, np.:
Pojawiały się również błędy rzeczowe wynikające z niedostatecznej znajomości anatomii i histologii. Powierzchnie stawowe kości są zbudowane z tkanki chrzęstnej. Wśród odpowiedzi zdających zdarzały się takie, w których to tkanka kostna miałaby tworzyć powierzchnie stawowe lub kość jako narząd miałaby nie wchodzić skład stawu, np.:
