Zadanie 9.3. (0–1)
Treść
Pokrycie ciała u różnych grup kręgowców jest zróżnicowane. U płazów skóra jest naga. U pozostałych kręgowców powierzchnię ciała pokrywają łuski, pióra lub włosy, które są wytworami naskórka albo skóry właściwej i pełnią różne funkcje. Dzięki odpowiedniej budowie naskórek człowieka pełni m.in. funkcję ochronną. Na poniższym wykresie przedstawiono tempo wymiany gazowej przez płuca i skórę w różnych temperaturach u ropuchy Bufo americanus. Wyniki pomiarów podano w przeliczeniu na kg masy ciała zwierzęcia. skóra CO2 płuca 80 O2 wymiana gazowa przez skórę 60 wymiana gazowa przez płuca O2 skóra 40 CO2 płuca 20 5 15 25 temperatura, °C Na podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt. Adaptacja do środowiska, Warszawa 2008.
Uzasadnij, że budowa naskórka człowieka umożliwia ochronę przed wnikaniem 0–1 patogenów do wnętrza organizmu.
Pokaż odpowiedź
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne uzasadnienie, uwzględniające wielowarstwowość naskórka LUB ścisłe przyleganie komórek naskórka LUB zrogowacenie naskórka, który tworzy barierę dla patogenów.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
• Naskórek człowieka jest wielowarstwowy (położony na błonie podstawnej), a komórki ściśle do siebie przylegają, co hamuje wnikanie patogenów do wnętrza ciała.
• Ściśle przylegające do siebie komórki naskórka chronią człowieka przed wnikaniem patogenów.
• Zrogowaciały naskórek uniemożliwia wnikanie bakterii do niższych warstw skóry.