Zadanie 8. (0–5)
Treść
Pewna hipotetyczna populacja zwierząt o pięcioletnim cyklu życiowym, rozmnażających się raz w roku, składa się z 1000 osobników obu płci, w różnych klasach wieku – co ukazuje tabela. Klasy wieku Cechy Samice Samce I najmłodsze 255 245 II młodociane 60 55 III 120 115 w wieku rozrodczym IV 70 65 najstarsze, już V 10 5 nierozmnażające się a) Narysuj diagram w postaci piramidy, ilustrujący wiekową i płciową strukturę tej populacji. b) Podaj możliwą przyczynę nieproporcjonalnie małej liczebności drugiej klasy wieku tej populacji. …………………………………………………………………………………………………... …………………………………………………………………………………………………... …………………………………………………………………………………………………... c) Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli, oblicz wskaźnik śmiertelności (procent ubytku) tej populacji, jeżeli ubędzie z niej w tym roku cała najstarsza klasa wiekowa oraz po 40% każdej z niższych klas wiekowych. …………………………………………………………………………………………………... …………………………………………………………………………………………………... d) Określ, w jakim kierunku (wzrost czy spadek) zmieni się zapewne w kolejnym roku wskaźnik rozrodczości tej populacji. Odpowiedź uzasadnij. …………………………………………………………………………………………………... …………………………………………………………………………………………………...
Pokaż odpowiedź
Rozwiązanie:
klasy wieku klasa V klasa IV klasa III klasa II klasa I liczba ♀ liczba ♂ 150 200 250 250 200 150 100 50 0 50 100
Schemat punktowania:
2 pkt – za prawidłowe skonstruowanie diagramu struktury wiekowej i płciowej populacji z opisami i skalowaniem osi oraz właściwe naniesienie odpowiednich wartości
1 pkt – za prawidłowe skonstruowanie diagramu struktury wiekowej i płciowej populacji z opisami osi, przy błędach w skalowaniu lub naniesieniu odpowiednich wartości
0 pkt – za niewłaściwe skonstruowanie diagramu lub za brak odpowiedzi 8.b) (0–1)
Rozwiązanie:
• Przyczyną nieproporcjonalnie małej liczebności drugiej klasy wiekowej tej populacji mogła być jakaś katastrofa ekologiczna w poprzednim roku, np. powódź, susza, mróz, której nie przeżyła większość osobników wówczas najmłodszej klasy wiekowej.
• Przyczyną mogły być czynniki biotyczne, np. pojawienie się nowego drapieżnika/pasożyta /wyraźne zwiększenie liczebności drapieżników/pasożytów/zwiększona konkurencja międzygatunkowa.
Schemat punktowania
1 pkt – za prawidłowe wskazanie przyczyny silnego zmniejszenia liczebności drugiej klasy wiekowej
0 pkt – za nieprawidłowe wskazanie przyczyny silnego zmniejszenia liczebności drugiej klasy wiekowej lub za brak odpowiedzi 8.c) (0-1)
Rozwiązanie
(15 + 0,4 x 985) / 1000 = (15 + 394) / 1000 = 409 / 1000 = 0,409 = 40,9%
Schemat punktowania
1 pkt – za prawidłowe zapisanie wskaźnika śmiertelności populacji
0 pkt – za nieprawidłowe zapisanie wskaźnika śmiertelności populacji lub za brak odpowiedzi 8.d) (0–1)
Rozwiązanie:
W kolejnym roku liczebność populacji zapewne zmaleje, gdyż w wiek rozrodczy wejdzie mało liczna obecna druga klasa wiekowa (a przestanie się rozmnażać liczniejsza od niej czwarta klasa wiekowa).
Schemat punktowania:
1 pkt – za prawidłowe wskazanie prawdopodobnego kierunku zmian liczebności populacji w kolejnym roku wraz z prawidłowym uzasadnieniem
0 pkt – za nieprawidłowe wskazanie kierunku zmian liczebności populacji w kolejnym roku lub za nieprawidłowe uzasadnienie dobrze wskazanych zmian, lub za brak odpowiedzi