Przejdź do treści
zdaj na 100 / biologia

Prześlij opinię

Co możemy poprawić?

Zadanie 20.1. (0–1)

2026 XVI. Ewolucja

Czaszki dwóch kopalnych zwierząt – z rodzaju Thylacosmilus i z rodzaju Smilodon – wykazują w budowie pewne podobieństwa. Występują u nich długie kły z piłkowanymi krawędziami, zwane zębami szablastymi. Paleontologowie przypuszczają, że te zwierzęta były dużymi drapieżnikami, a zęby szablaste pomagały im zabijać swoje ofiary.

Na poniższym drzewie filogenetycznym przedstawiono relacje pokrewieństwa między rodzajami Thylacosmilus i Smilodon a wybranymi współczesnymi ssakami.

Uwaga: Na schemacie nie zachowano proporcji w wielkości zwierząt ani ich czaszek.

Drzewo filogenetyczne: Thylacosmilus, kangur, słoń, człowiek, Smilodon, kot – z oznaczeniem pojawienia się zębów szablastych

Na podstawie: University of California Museum of Paleontology, Understanding Evolution (evolution.berkeley.edu).

Uzasadnij, że występowanie zębów szablastych u Thylacosmilus i Smilodon jest wynikiem ewolucji zbieżnej – konwergencji. W odpowiedzi odnieś się do przedstawionego drzewa filogenetycznego.

Sprawdź się Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzasadnienie, uwzględniające argument na rzecz niezależnego pochodzenia cechy.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

  • Pojawienie się szablastych zębów u Thylacosmilus i u Smilodon to efekt ewolucji zbieżnej, ponieważ zęby pojawiły się niezależnie u torbaczy i u kotowatych.
  • Jest to przykład konwergencji, ponieważ ta sama cecha rozwinęła się w dwóch różnych liniach ewolucyjnych, różniących się morfologicznie.
  • Ostatni wspólny przodek tych dwóch rodzajów miał zęby normalnej długości, a więc ta cecha musiała powstać niezależnie.
  • Thylacosmilus i Smilodon wykształciły zęby szablaste niezależnie od siebie, gdyż pojawienie się tych zębów nastąpiło dwa razy na podanym drzewie filogenetycznym (czerwone kropki), co oznacza, że jest to wynik konwergencji.

Uwaga:

Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do definicji konwergencji np. „Jest to cecha, która powstała niezależnie” lub „Zęby u obu rodzajów miały różne pochodzenie”.

Dopuszcza się odpowiedzi, w których rodzaje Thylacosmilus i Smilodon są traktowane jako gatunki.

Wytłumacz mi to Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia? 1

Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.

Jak oceniasz to zadanie?

Źródło: biologia-rozszerzony_2026-maj_matura_arkusz.pdf