Zadanie 14.2. (0–1)AI
Na poniższym schemacie przedstawiono w uproszczony sposób metodę otrzymywania roślin transgenicznych. W tej metodzie wykorzystuje się bakterie Agrobacterium tumefaciens, mogące infekować rośliny. Podczas infekcji fragment plazmidu bakterii, tzw. T-DNA, wnika do komórki roślinnej i integruje się z jej chromosomowym DNA. Symbolami E1 i E2 oznaczono dwa różne enzymy wykorzystywane podczas otrzymywania rośliny transgenicznej.
Wykaż, że w przedstawionej metodzie otrzymywania roślin transgenicznych bakteria A. tumefaciens pełni funkcję wektora.
..............................
..............................
..............................
..............................
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wykazanie, że w przedstawionej metodzie bakteria A. tumefaciens pełni funkcję wektora, odnoszące się do przenoszenia przez tę bakterię zrekombinowanego plazmidu.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- Przenosi obcy DNA (transgen) do komórki docelowej.
- Bakteria A. tumefaciens jest wektorem, ponieważ wprowadza zrekombinowany plazmid do komórki roślinnej.
- Te bakterie stanowią formę transportu obcego genu do komórki roślinnej, w której ten gen wbudowuje się w materiał genetyczny.
- Wektorem nazywamy organizmy lub cząsteczki zdolne do przenoszenia np. DNA od dawcy do biorcy. Dlatego bakteria A. tumefaciens, która umożliwia wprowadzenie zrekombinowanego w tym procesie DNA do komórki roślinnej, jest wektorem.
- Wektory przenoszą obcy fragment DNA do innego organizmu, a ta bakteria przenosi fragment obcego DNA do komórki roślinnej.
- W tej metodzie bakteria jest nośnikiem zrekombinowanego plazmidu.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, odnoszących się jedynie do definicji wektora genetycznego, np. „Bakteria jest wektorem, ponieważ przenosi DNA”. Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się jedynie do tego, że bakteria jest dawcą plazmidu bez odniesienia się do roli bakterii w przeniesieniu zrekombinowanego plazmidu do komórek roślinnych, np. „W przedstawionej metodzie bakteria A. tumefaciens pełni funkcję wektora, ponieważ stanowi źródło plazmidu, który po zrekombinowaniu jest wszczepiany do rośliny”.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 33%
Najtrudniejsze okazało się zadanie 14.2. (poziom wykonania 33%), związane z technikami wykorzystywanymi w biotechnologii. Należało wykazać, że w przedstawionej we wprowadzeniu do zadania metodzie otrzymywania roślin transgenicznych bakteria A. tumefaciens pełni funkcję wektora. Poprawna odpowiedź wymagała odniesienia się do przenoszenia przez tę bakterię zrekombinowanego plazmidu, zawierającego transgen. Wiele odpowiedzi zdających świadczyło o brakach w wiedzy na temat organizmów transgenicznych oraz o niezrozumieniu roli bakterii w przedstawionej metodzie. W poniższym przykładzie niepoprawnej odpowiedzi znajdują się dwa błędy rzeczowe. Po pierwsze celem metody nie jest „przepisanie na T-DNA zrekombinowanego plazmidu” – to zrekombinowany plazmid zawiera transgen w obrębie T-DNA. Po drugie w opisanej metodzie nie zachodzi „kopiowanie” genomu rośliny, ale wprowadzanie do tego genomu obcego genu.
Sporych trudności przysparzała zdającym analiza i interpretacja informacji zawartych we wprowadzeniu do zadania. W przedstawionej metodzie do komórki roślinnej wnika jedynie fragment zmodyfikowanego plazmidu A. tumefaciens. Zdający często – niezgodnie z informacją wprowadzającą – przedstawiali mechanizm infekcji, w którym cała zrekombinowana komórka bakteryjna miała wnikać do komórki roślinnej, np.:
