Zadanie 4.1. (0–1)AI
Atrazyna jest związkiem chemicznym swoiście reagującym z fotosystemem II. Ta substancja prowadzi do zahamowania działania fotosystemu II, co skutkuje zatrzymaniem syntezy ATP w chloroplastach. Na poniższym schemacie przedstawiono reakcje zachodzące w fazie fotosyntezy zależnej od światła. Symbolami PS I oraz PS II oznaczono – odpowiednio – fotosystemy I i II.
Na podstawie schematu wyjaśnij, dlaczego do syntezy ATP w chloroplastach niezbędny jest przepływ elektronów przez łańcuch transportu elektronów w błonie tylakoidu.
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające wytworzenie gradientu protonów, co jest konieczne do działania syntazy ATP.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
• Elektrony przekazywane przez elementy łańcucha przenośników elektronów umożliwiają powstanie gradientu protonów. Dzięki temu gradientowi może działać syntaza ATP.
• Ponieważ skutkuje to przeniesieniem H+ do wnętrza tylakoidów. To powoduje, że jony H+ przepływają przez syntazę ATP do stromy, co umożliwia przekształcenie ADP w ATP.
• Energia elektronów przenoszonych przez przekaźniki w błonie tylakoidów umożliwia przeniesienie protonów i wytworzenie ich gradientu. W ten sposób skumulowana energia jest przez syntazę ATP przetwarzana w energię chemiczną.
• W czasie przepływu elektronów generowana jest różnica stężeń protonów między wnętrzem tylakoidu a stromą, a następnie przepływ zwrotny jonów przez syntazę ATP dostarcza energii do przekształcenia ADP w ATP.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi zaprzeczających I zasadzie termodynamiki (zasadzie zachowania energii).
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 25%
Równie trudne było zadanie 4.1. (poziom wykonania 25%). W tym zadaniu należało wyjaśnić, dlaczego do syntezy ATP w chloroplastach niezbędny jest przepływ elektronów przez łańcuch transportu elektronów w błonie tylakoidu. To zadanie z jednej strony
sprawdzało umiejętność analizy schematu przedstawiającego reakcje zachodzące w fazie fotosyntezy zależnej od światła, ale z drugiej strony – wymagało od zdającego określonych wiadomości dotyczących przebiegu fotosyntezy i powstawania ATP. Poprawne wyjaśnienie powinno uwzględnić wytworzenie gradientu protonów, koniecznego do działania syntazy ATP, np.: Elektrony przekazywane przez elementy łańcuch oddechowego umożliwiają powstanie gradientu protonów. Dzięki temu gradientowi może działać syntaza ATP.
Wiele rozwiązań zawierało błędne merytorycznie opisy fazy jasnej fotosyntezy, np.:
Do syntezy ATP niezbędny jest przepływ elektronów przez łańcuch transportu elektronów w błonie tylakoidu, ponieważ podczas transportu elektronów wydzielana jest energia w postaci ATP, która będzie wykorzystana na transport H+ co spowoduje wytworzenie gradientu protonów, który jest siłą napędową dla syntazy ATP.
lub
Do syntezy ATP potrzebny jest przepływ elektronów przez łańcuch transportu elektronów w błonie tylakoidu, ponieważ dzięki temu powstają jony H+, które niezbędne są do wprawiania syntazy ATP w ruch, co pełni kluczową rolę w powstawaniu ATP.
Powyższe przykłady błędnych odpowiedzi wskazują na problemy ze zrozumieniem przebiegu procesów zachodzących w fazie jasnej fotosyntezy. Zdający próbowali wykorzystać szczegółowy schemat dołączony do zadania, jednak braki wiedzy w zakresie procesu chemiosmozy spowodowały, że odpowiedzi były niepełne lub błędne merytorycznie.