Zadanie 3.1. (0–1)

Matura, kwiecien 2020 · II.10 Wakuola

Treść

Informacja 1. Antocyjany – grupa rozpuszczalnych w wodzie barwników gromadzonych w wakuolach komórek roślinnych. Występują powszechnie w płatkach kwiatów oraz w owocach, np. borówki czernicy. Rzadziej spotkane są w innych organach roślinnych, np. w liściach kapusty czerwonej. W organach wegetatywnych antocyjany gromadzą się głównie w skórce, gdzie pochłaniają promieniowanie UV, dzięki czemu obniżają ryzyko uszkodzenia DNA. Właściwości lecznicze antocyjanów, znane od dawna w medycynie ludowej, są coraz szerzej wykorzystywane we współczesnym przemyśle farmaceutycznym. Uważa się, że antocyjany w organizmie człowieka m.in. przeciwdziałają kruchości naczyń krwionośnych, korzystnie wpływają na profil lipidowy, a także chronią rodopsynę przed uszkodzeniem. Barwa antocyjanów zależy od pH soku komórkowego: w środowisku obojętnym mają barwę fioletową, w kwaśnym – czerwoną, a w alkalicznym – niebieską. Jeżeli jednak występują w kompleksie z jonami glinu lub żelaza, np. w kwiatach chabra bławatka, to wtedy niezależnie od pH środowiska mają niebieską barwę. Na podstawie: E. Piątkowska, A. Kopeć, T. Leszczyńska, Antocyjany – charakterystyka, występowanie i oddziaływanie na organizm człowieka. „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość”, 2011, 4 (77). Informacja 2. Wykonano doświadczenie, w którym porównywano właściwości antocyjanów z liści czerwonej kapusty i z kwiatów chabra bławatka. W tym celu przygotowano po trzy zestawy probówek z wodnymi roztworami tych antocyjanów (I–III). Do probówek w dwóch zestawach (II i III) dodano odpowiednio różne związki chemiczne wywołujące zmiany pH roztworów i obserwowano zabarwienie tych roztworów.

Na podstawie przedstawionych informacji uzupełnij tabelę – wpisz oczekiwany wynik dotyczący obserwowanej barwy roztworów antocyjanów w zestawie II i III dla obu badanych roślin. Barwa roztworu liście czerwonej kapusty kwiaty chabra bławatka Zestawy doświadczalne zestaw I – woda (pH 7) fioletowa niebieska zestaw II – dodano HCl czerwona …………………………….. zestaw III – dodano NaOH ……………………………..

Rycina do zadania 3.1
Pokaż odpowiedź

Schemat punktowania

1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich trzech informacji w tabeli.

0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Barwa roztworu liście czerwonej kapusty kwiaty chabra bławatka Zestawy doświadczalne fioletowa niebieska zestaw I – woda (pH 7) czerwona zestaw II – dodano HCl niebieska zestaw III – dodano NaOH niebieska niebieska 3

Rycina do rozwiązania zadania 3.1

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: