Zadanie 3. (0–2)
Treść
Płynność błony to zdolność lipidów i białek błonowych do przemieszczania się w obrębie płaszczyzny dwuwarstwy. Stopień płynności jest czynnikiem istotnym dla funkcji błony i musi być utrzymany w określonych granicach. Na schemacie przedstawiono model budowy błony komórkowej komórki zwierzęcej. Na podstawie: http://cronodon.com/BioTech/Membranes.html a) Określ, którą cyfrą (1 czy 2) oznaczono na schemacie zewnętrzną przestrzeń komórki. Odpowiedź uzasadnij. b) Podaj, który ze związków chemicznych budujących błonę komórkową, poza obecnymi w fosfolipidach kwasami tłuszczowymi, powoduje zmniejszenie jej płynności.
Pokaż odpowiedź
Przykłady poprawnej odpowiedzi: Zewnętrzną przestrzeń komórki oznaczono cyfrą 1, ponieważ
• na zewnętrznej powierzchni błony / dwuwarstwy występują łańcuchy oligosacharydowe / cukrowe (których brak na powierzchni wewnętrznej).
• na zewnętrznej powierzchni błony występują glikoproteiny/ glikolipidy / grupy cukrowe (których brak na wewnętrznej powierzchni).
• w zewnętrznej warstwie błony jest więcej rozmieszczonego cholesterolu niż w warstwie wewnętrznej. 3
1 p. – za poprawne wskazanie cyfry, którą oznaczono zewnętrzną przestrzeń komórki i poprawne uzasadnienie, odnoszące się do widocznych na schemacie elementów budowy błony
0 p. – za podanie tylko cyfry oznaczającej zewnętrzną przestrzeń komórki bez uzasadnienia lub z błędnym uzasadnieniem, lub odpowiedź w obu częściach niepoprawną, lub brak odpowiedzi b) (0−1) Wiadomości i rozumienie Wskazanie elementu budowy błony komórkowej zmniejszającej jej płynność (I.2.a.1, 1.b.5) Poprawna odpowiedź: cholesterol
1 p. – za poprawne podanie nazwy związku chemicznego budującego błonę komórkową, który zmniejsza jej płynność
0 p. – za odpowiedź niepoprawną, np. odnoszącą się do białek lub odpowiedź, która uwzględnia związki wymienione w poleceniu, lub brak odpowiedzi