Zadanie 5.2. (0–2)
Treść
Kierunek i szybkość przepływu wody między komórką a środowiskiem zewnętrznym lub potencjału wody (𝛹𝛹𝑊𝑊) zależy od wartości potencjału osmotycznego (𝛹𝛹𝑆𝑆) i od wartości między sąsiadującymi ze sobą komórkami zależą od gradientu potencjału wody. Wartość potencjału ciśnienia (𝛹𝛹𝑃𝑃):
• wartość potencjału osmotycznego jest miarą siły, z jaką roztwór związków osmotycznie czynnych rozpuszczonych w cytozolu i w soku komórkowym przeciąga cząsteczki wody przez błonę półprzepuszczalną
• wartość potencjału ciśnienia jest odzwierciedleniem turgoru – ciśnienia hydrostatycznego wywieranego przez protoplast na ścianę komórkową. Na poniższym wykresie przedstawiono zmiany wartości potencjału osmotycznego i potencjału ciśnienia w komórce zachodzące podczas obserwowanych zmian objętości komórki. Na wykresie zaznaczono dwa stany fizjologiczne komórki: stan A oraz stan B. 𝛹𝛹𝑆𝑆 – wartość potencjału osmotycznego 𝛹𝛹𝑃𝑃 – wartość potencjału ciśnienia +1,0 𝛹𝛹𝑃𝑃 +0,6 +0,2 A B względna 0 objętość komórki –0,2 𝛹𝛹𝑆𝑆 –0,6 –1,0 –1,4 Na podstawie: J. Kopcewicz, S. Lewak, Fizjologia roślin, Warszawa 1998; H. Wiśniewski, Biologia z higieną i ochroną środowiska, Warszawa 1995.
Uzupełnij tabelę tak, aby zawierała informacje prawdziwe dotyczące osmotycznego wypływu wody z komórki prowadzącego do plazmolizy. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. 𝜳𝜳𝑾𝑾 roztworu Zmiana 𝜳𝜳𝑺𝑺 roztworu Zmiana 𝜳𝜳𝑷𝑷 roztworu zewnętrznego i komórkowego komórkowego komórkowego 𝛹𝛹𝑧𝑧𝑧𝑧𝑧𝑧 jest (mniejsza / większa) niż 𝛹𝛹𝑘𝑘𝑘𝑘𝑘𝑘 (wzrost / spadek) (wzrost / spadek)
Pokaż odpowiedź
Zasady oceniania
2 pkt – za podkreślenie poprawnych określeń w trzech komórkach tabeli.
1 pkt – za podkreślenie poprawnych określeń w dwóch komórkach tabeli.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
𝛹𝑊 roztworu Zmiana 𝛹𝑆 roztworu Zmiana 𝛹𝑃 roztworu zewnętrznego i komórkowego komórkowego komórkowego (wzrost / spadek) (wzrost / spadek) 𝛹𝑧𝑒𝑤 jest (mniejsza / większa) niż 𝛹𝑘𝑜𝑚