Zadanie 3.2. (0–2)
Treść
Przeprowadzono obserwację zjawiska plazmolizy w komórkach roślinnych. Do obserwacji mikroskopowej przygotowano następujące materiały:
• świeżą czerwoną cebulę
• szkiełka mikroskopowe: podstawowe i nakrywkowe
• wodę wodociągową
• nasycony roztwór NaCl
• pipetę
• skalpel. Obserwację przeprowadzono w dwóch etapach.
• Etap 1. – wykonano przyżyciowy preparat mikroskopowy ze skórki liścia spichrzowego cebuli i przeprowadzono obserwację mikroskopową tego preparatu (fotografia 1.).
• Etap 2. – w celu zaobserwowania zjawiska plazmolizy do tego preparatu dodano nasycony roztwór NaCl i ponownie przeprowadzono obserwację mikroskopową preparatu (fotografia 2.). Fotografia 1. Fotografia 2. Na podstawie: Plasmolysis of Red Onion Cells, „MicrobeHunter Microscopy Magazine” 1(1), 2011 (www.microbehunter.com).
Opisz zmiany w wyglądzie komórek przedstawionych na fotografiach 1. i 2. 0–1–2 Wyjaśnij mechanizm prowadzący do powstania tych zmian. Opis zmian wyglądu komórek: ................................................................................................ Wyjaśnienie obserwowanych zmian: ......................................................................................
Pokaż odpowiedź
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawny opis obserwowanych zmian – odstawanie protoplastów od ścian komórek (plazmoliza) – ORAZ za poprawne wyjaśnienie mechanizmu tych zmian, uwzględniające zachodzenie osmotycznego wypływu wody z komórek po umieszczeniu komórek w roztworze hipertonicznym.
1 pkt – za poprawny opis obserwowanych zmian – odstawanie protoplastów od ścian komórek (plazmoliza).
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• Opis zmian wyglądu komórek: obkurczanie się protoplastów, które zaczęły odstawać od ścian komórkowych. Wyjaśnienie obserwowanych zmian: umieszczenie fragmentu skórki liścia spichrzowego w hipertonicznym roztworze NaCl stało się przyczyną wypływania wody z komórek.
• Opis zmian wyglądu komórek: doszło do plazmolizy w tych komórkach, a błony komórkowe zaczęły odstawać od ścian komórkowych. Wyjaśnienie obserwowanych zmian: tkanka widoczna na fotografii 2. została umieszczona w roztworze hipertonicznym, co wywołało osmotyczny wypływ wody z komórek.