Zadanie 17.1. (0–1)
Treść
Podczas badań terenowych zebrano kwiaty dwóch blisko spokrewnionych gatunków roślin: kosaćca szczecinkowego (Iris setosa) oraz kosaćca różnobarwnego (Iris versicolor). Kwiaty kosaćców charakteryzują się okazałym okwiatem składającym się z dwóch okółków, które mają po trzy działki. działki okwiatu Iris setosa Iris versicolor Celem badania było znalezienie takiej cechy budowy kwiatu, na podstawie której można odróżnić te dwa gatunki. W poniższej tabeli przedstawiono podsumowanie pomiarów długości zewnętrznych i wewnętrznych działek okwiatu wykonane na podstawie próby 50 osobników każdego gatunku. Wszystkie wyniki podano w centymetrach. Długość działek okwiatu zewnętrzny okółek wewnętrzny okółek Statystyka wyliczona na I. setosa I. versicolor I. setosa I. versicolor podstawie próby minimum 4,3 4,9 1,0 3,0 maksimum 5,8 7,0 1,9 5,1 średnia 5,0 5,9 1,5 4,3 odchylenie 0,35 0,52 0,17 0,47 standardowe Na podstawie: E. Anderson, The irises of the Gaspe Peninsula, „Bulletin of the American Iris Society” 59, 1935; alchetron.com; www.plant-world-seeds.com
Na podstawie przedstawionych wyników badań wykaż, że do rozróżnienia I. setosa 0–1 i I. versicolor wystarczy pomiar długości działek wewnętrznego okółka okwiatu.
Pokaż odpowiedź
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wykazanie, że do rozróżnienia gatunków wystarczy pomiar długości działek wewnętrznego okółka okwiatu, odnoszące się do rozłącznych rozstępów lub do stosunkowo dużych różnic między średnimi przy jednocześnie stosunkowo małym odchyleniu standardowym.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
• Nawet największe okazy I. setosa są mniejsze niż najmniejsze okazy I. versicolor, a więc zakresy zmienności badanej cechy na siebie w ogóle nie zachodzą.
• W przypadku wewnętrznego okółka okwiatu różnica między średnimi dla dwóch badanych gatunków wynosi aż 2,8 cm, a odchylenie standardowe u żadnego z gatunków nie przekracza 0,5 cm. Dlatego ta cecha pozwala rozróżnić te dwa gatunki.
• Zakresy zmienności obejmujące trzy odchylenia standardowe wynoszą 0,99–2,01 cm oraz 2,89–5,71 cm. Oznacza to, że zakresy zmienności nie pokrywają się.
• Większość pomiarów dla I. setosa mieści się w zakresie 1,33–1,67 cm, a dla I. versicolor – w zakresie 3,83–4,77 cm (tj. wartość średnia ± jedno odchylenie standardowe).