Zadanie 6.3. (0–1)AI
Epikotyl to odcinek łodygi siewki znajdujący się między liścieniami a pierwszymi liśćmi. Na rysunku przedstawiono doświadczenie, do którego wykorzystano epikotyle siewek grochu. Z siewek wycięto fragmenty epikotyli długości 5 mm i umieszczono je po pięć w czterech szalkach z roztworami auksyny – kwasu indolilo-3-octowego (IAA) o różnych stężeniach – oraz w jednej szalce: z wodą bez dodatku auksyny. Po 12 godzinach zmierzono długość wszystkich fragmentów epikotyli. Eksperyment przeprowadzono w trzech powtórzeniach, uzyskano bardzo podobne wyniki. Średnie wartości wyników doświadczenia przedstawiono na wykresie.
Podaj przyczynę wydłużenia się fragmentów epikotyli w próbie kontrolnej.
..............................
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Schemat punktowania
1 p. – za poprawne podanie przyczyny wydłużenia się epikotyli w próbie kontrolnej, uwzględniające działanie (naturalnych) auksyn występujących w komórkach fragmentów epikotyla lub w wyniku osmotycznego napływu wody (z hipotonicznego środowiska).
0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
- W tkankach epikotyla występowały auksyny (wytworzone w stożku wzrostu siewki).
- Komórki epikotyla wydłużyły się pod wpływem osmotycznego napływu do nich wody z hipotonicznego środowiska.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 22%
Trzecie zadanie odnoszące się do tego doświadczenia (zadanie 6.3.) okazało się najtrudniejsze (poziom wykonania – 22%), prawdopodobnie dlatego że jego celem było sprawdzenie zrozumienia wyniku uzyskanego w próbie kontrolnej – należało podać przyczynę wydłużenia się fragmentów epikotyli umieszczonych w wodzie bez dodatku auksyny. Do poprawnego rozwiązania konieczna była właściwa interpretacja informacji zawartych w materiale źródłowym o przebiegu i wynikach eksperymentu oraz wykorzystanie własnej wiedzy dotyczącej roli i sposobu działania auksyn w reakcjach wzrostowych organów roślinnych. Poprawna odpowiedź powinna wskazywać na obecność endogennych auksyn we fragmentach epikotyli, ale tylko 22% zdających wskazało taką przyczynę. Niektórzy maturzyści odnosili się do auksyn, ale nie potrafili podać właściwej przyczyny ich obecności we fragmentach epikotyli próby kontrolnej, np.:
Przycięcie fragmentu epikotyla w próbie kontrolnej spowodowało spadek auksyn zgodnie z grawitacją na ten fragment, co spowodowało jego przyrost na długość. Fragmenty epikotyli w próbie kontrolnej wydłużają się, gdyż wzrost wydłużeniowy epikotyli jest naturalny, niepotrzebne są do niego auksyny, gdyż auksyny tylko bardziej pobudzają ten wzrost.
Wielu maturzystów wykazywało niezrozumienie procesów powodujących wzrost długości komórek epikotyli – szczególnie często pojawiał się błąd wynikający z przeświadczenia, że w odcinku podliścieniowym łodygi występuje tkanka twórcza, której podziały były przyczyną wydłużania się epikotyli, np.
Epikotyl zawiera komórki merystematyczne, które dzieląc się powodują wzrost na długość. Brak auksyny w podłożu wpływa tylko na zmniejszenie wzrostu na długość.
Inne niepoprawne odpowiedzi odnosiły się do różnych procesów metabolicznych, które mogły zachodzić w komórkach epikotyli, np.
Przyczyną wydłużenia się fragmentów epikotyli w próbie kontrolnej były procesy metaboliczne, między innymi oddychanie wewnątrzkomórkowe przeprowadzane przez komórki epikotyla.