Zadanie 13.2. (0–1)

Matura, grudzien 2022 · XIII.4 Kod genetyczny

Treść

Przykładem niekorzystnego następstwa mutacji punktowej jest uwarunkowana recesywnie wada metaboliczna – cytrulinemia, występująca u bydła rasy holsztyńsko-fryzyjskiej. Zamiana cytozyny na tyminę w 86. kodonie genu syntazy argininobursztynianowej powoduje zmianę w kodującej nici DNA kodonu CGA na kodon TGA. W konsekwencji, zamiast aktywnego enzymu składającego się z 412 aminokwasów, powstaje nieaktywny peptyd złożony z 85 aminokwasów. Na podstawie: K.M. Charon, M. Świtoński, Genetyka zwierząt, Warszawa 2004.

Wyjaśnij, dlaczego substytucje pojedynczych nukleotydów nie zawsze są przyczyną 0–1 zmiany w składzie aminokwasowym polipeptydu.

Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające możliwość kodowania jednego aminokwasu przez więcej niż jeden kodon.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

• Substytucja może polegać na zmianie kodonu na inny, kodujący ten sam aminokwas.

• Ponieważ kod genetyczny jest zdegenerowany i może się zdarzyć, że w wyniku mutacji określonego kodonu powstanie kodon kodujący ten sam aminokwas.

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: