Zadanie 6. (0–3)
Treść
Wirus opryszczki pospolitej, określany jako HSV-1, należy do tak zwanych herpeswirusów i jest częstą przyczyną nawracających schorzeń skóry i błon śluzowych. W komórkach nerwowych zarażonego człowieka może pozostawać w stanie uśpienia, kiedy to ekspresja genów wirusa jest bardzo ograniczona i nie obserwuje się wytwarzania zakaźnych cząstek wirusowych. Aktywacja wirusa może nastąpić pod wpływem czynników zewnętrznych, np. stresu, przeziębienia, promieniowania UV. W leczeniu opryszczki często stosuje się maści zawierające acyklowir – związek, do którego w komórkach zarażonych HSV-1, w obecności pewnego enzymu wirusowego, zostaje przyłączona grupa fosforanowa. Po fosforylacji acyklowir przypomina jeden z fosfonukleozydów – substratów wykorzystywanych do powielania wirusowego DNA, ale nie zawiera grupy 3'OH. Wirusowa polimeraza DNA podczas replikacji wprowadza do łańcucha DNA wirusa zmodyfikowany acyklowir zamiast prawidłowego nukleotydu. Na podstawie: http://www.termedia.pl a) Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących działania acyklowiru w organizmie człowieka. Wpisz w tabeli znak X w polu P (prawda) lub w polu F (fałsz). P F Acyklowir staje się aktywnym lekiem dopiero po modyfikacji chemicznej zachodzącej w zarażonych komórkach organizmu człowieka. Długotrwałe podawanie acyklowiru może sprzyjać selekcji szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości na lek. Właściwe stosowanie acyklowiru prowadzi do całkowitej eliminacji HSV-1 z organizmu pacjenta. b) Wyjaśnij, dlaczego włączenie do cząsteczki wirusowego DNA ufosforylowanego acyklowiru blokuje replikację DNA wirusa. c) Wyjaśnij, dlaczego wirus opryszczki przebywający w stanie uśpienia w komórkach nerwowych zakażonego organizmu nie jest zwalczany przez jego układ odpornościowy.
Pokaż odpowiedź
Rozwiązanie:
P F Acyklowir staje się aktywnym lekiem dopiero po modyfikacji chemicznej X zachodzącej w zarażonych komórkach organizmu człowieka. Długotrwałe podawanie acyklowiru może sprzyjać selekcji szczepów X wirusa o zmniejszonej wrażliwości na lek. Właściwe stosowanie acyklowiru prowadzi do całkowitej eliminacji X HSV-1 z organizmu pacjenta.
Schemat punktowania:
1 pkt – za trzy poprawne odpowiedzi
0 pkt – za mniej niż trzy poprawne odpowiedzi lub za odpowiedź niepoprawną, lub za brak odpowiedzi 6.b) (0–1)
Rozwiązanie:
Włączenie do wirusowego DNA ufosforylowanego acyklowiru, który nie ma grupy 3′OH, uniemożliwia wydłużanie DNA/wytworzenie wiązania fosfodiestrowego i przyłączenie kolejnego nukleotydu, dzięki czemu nie dochodzi do powielenia materiału genetycznego wirusa opryszczki i do jego namnożenia.
Schemat punktowania:
1 pkt – za poprawną odpowiedź uwzględniającą zablokowanie wydłużania łańcucha DNA i namnażanie DNA wirusa
0 pkt – za niepełną lub niepoprawną odpowiedź, lub za brak odpowiedzi 6.c) (0–1)
Rozwiązanie:
Wirus opryszczki w komórkach nerwowych jest nierozpoznawany przez układ odpornościowy, ponieważ
• nie są wytwarzane białka/antygeny wirusa, dzięki czemu nie są wytwarzane przeciwciała anty-HSV-1.
• istniejące u osoby zakażonej przeciwciała anty-HSV-1 nie napotykają w jego organizmie białek/antygenów wirusa.
Schemat punktowania:
1 pkt – za poprawną odpowiedź
0 pkt – za niepełną lub niepoprawną odpowiedź, lub za brak odpowiedzi
