Zadanie 18.3. (0–2)

Matura, maj 2022 · XIV.1 Dziedziczenie cech

Treść

Autosomalny gen HTT koduje białko – huntingtynę. Niezmutowany allel h koduje huntingtynę o prawidłowej strukturze, podczas gdy zmutowany allel H skutkuje powstaniem niewłaściwej formy huntingtyny, warunkującej chorobę Huntingtona. Allel H ma charakter dominujący, a obecność nawet tylko jednej jego kopii w genomie jest przyczyną poważnych zaburzeń fizycznych i umysłowych, które powodują śmierć w przeciągu 15–20 lat od wystąpienia objawów. W genie HTT stosunkowo często pojawia się mutacja polegająca na występowaniu dodatkowych kodonów CAG. Wywołujący chorobę allel H ma więcej niż 35 takich trójek nukleotydów. W większości przypadków objawy choroby rozwijają się między czwartą a szóstą dekadą życia. Na podstawie: journals.viamedica.pl; www.huntington.pl

Określ prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Huntingtona u dziecka heterozygotycznej matki pod względem genu HTT oraz ojca będącego homozygotą recesywną pod względem tego genu. Odpowiedź uzasadnij, zapisując genotypy rodziców oraz krzyżówkę genetyczną. Genotyp matki: ...................................... Genotyp ojca: ........................................ Krzyżówka: Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Huntingtona: ........................................................ EBIP-R0_100

Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

2 pkt – za podanie poprawnych genotypów rodziców i określenie prawdopodobieństwa wystąpienia choroby Huntingtona wśród potomstwa na podstawie poprawnie wykonanej krzyżówki genetycznej.

1 pkt – za podanie poprawnych genotypów rodziców.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Genotyp matki: Hh Genotyp ojca: hh Krzyżówka: H h h Hh hh Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Huntingtona:

• 50%

• ½

• 0,5.

Uwaga:

Uznaje się odpowiedzi: ➢ uwzględniające chromosomy płci, np. XXHh oraz XYhh ➢ zapisane w formie grafu, a nie – szachownicy Punnetta ➢ z innymi oznaczeniami alleli pod warunkiem, że została podana legenda.

Rycina do rozwiązania zadania 18.3

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: