Zadanie 14.2. (0–2)

Matura, czerwiec 2023 · XIV.1 Dziedziczenie cech

Treść

Wąż zbożowy (Elaphe guttata) ma charakterystyczne ubarwienie w postaci pomarańczowych plam otoczonych czarną obwódką – jest to tzw. ubarwienie typu dzikiego (zdjęcie A). Te plamy są nieregularnie rozmieszczone na całym ciele węża, które jest zabarwione na kolor żółtawy. Ubarwienie tego gada kontrolują dwa geny:

• dominujący allel R jest odpowiedzialny za wytwarzanie barwnika pomarańczowego, natomiast recesywny allel r odpowiada za brak barwnika pomarańczowego

• dominujący allel B warunkuje powstanie barwnika czarnego, natomiast recesywny allel b uniemożliwia syntezę czarnego pigmentu. W populacji występują zarówno węże mające pomarańczowe plamy bez czarnych obwódek (zdjęcie B), jak i węże z czarnymi obwódkami, ale bez ich pomarańczowego wypełnienia (zdjęcie C). Natomiast podwójne homozygoty recesywne są formami albinotycznymi, na których ciele występują jednak blade plamy w tej samej liczbie i w tych samych miejscach, co kolorowe plamy ubarwienia typu dzikiego (zdjęcie D). A B C D W poniższej tabeli przedstawiono częstości poszczególnych genotypów i odpowiadających im fenotypów otrzymane po skrzyżowaniu podwójnie heterozygotycznych osobników o ubarwieniu dzikim. Częstość genotypu Genotyp Fenotyp 1/16 RRBB dziki 2/16 RRBb dziki 1/16 RRbb pomarańczowe plamy bez czarnych obwódek 2/16 RrBB dziki 4/16 RrBb dziki 2/16 Rrbb pomarańczowe plamy bez czarnych obwódek 1/16 rrBB czarne obwódki wokół jasnych plam 2/16 rrBb czarne obwódki wokół jasnych plam 1/16 rrbb albinotyczny Na podstawie: red. M. Maćkowiak, A. Michalak, Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008; www.sussexvt.k12.de.us

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące dziedziczenia ubarwienia ciała węża zbożowego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Allel B wykazuje niepełną dominację względem allelu b. P F

2. Allel R w pełni dominuje nad allelem r. P F

3. Za liczbę plam na ciele węża odpowiadają zarówno allel B, jak i allel R. P F

Rycina do zadania 14.2 Rycina do zadania 14.2
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.

1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

1. – F, 2. – P, 3. – F.

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: