Zadanie 15. (0–3)

Matura, maj 2023 · XIV.1 Dziedziczenie cech

Treść

Psy rasy labrador retriever mogą mieć sierść czarną, brązową lub żółtą. Za barwę sierści psów tej rasy odpowiadają dwa niezależnie dziedziczone geny. Każdy z tych genów ma dwa allele.

• Allele pierwszego genu warunkują powstanie pigmentu – allel dominujący E warunkuje jego wytworzenie i powstanie ciemnej sierści, natomiast recesywny allel e w układzie homozygotycznym uniemożliwia wytworzenie pigmentu i sierść pozostaje jasna – żółta.

• Allele drugiego genu są odpowiedzialne za kolor ciemnej sierści – dominujący allel B odpowiada za wytworzenie czarnego barwnika, natomiast recesywny allel b – za barwnik brązowy. Psy o sierści żółtej mogą mieć różny kolor nosa – może on być ciemny, jeżeli w ich genotypie występuje przynajmniej jeden allel B, albo jasny – gdy nie mają tego allelu. Skrzyżowano żółtą samicę i brązowego samca mających już szczenięta: czarne, brązowe i żółte. Na podstawie: www.labrador.org.pl Zapisz krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie podaj oczekiwany stosunek 0–1– fenotypowy szczeniąt czarnych, brązowych i żółtych w potomstwie opisanej pary 2–3 psów oraz określ prawdopodobieństwo, że żółte szczenię będzie miało ciemny nos. Krzyżówka genetyczna: Oczekiwany stosunek fenotypowy: ......................................................................................... Prawdopodobieństwo, że żółte szczenię będzie miało ciemny nos: ........................................

Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

3 pkt – za poprawne

• zapisanie krzyżówki genetycznej ORAZ

• podanie oczekiwanego stosunku fenotypowego ORAZ

• określenie prawdopodobieństwa.

2 pkt – za poprawne

• zapisanie krzyżówki genetycznej ORAZ

• podanie oczekiwanego stosunku fenotypowego ALBO określenie prawdopodobieństwa.

1 pkt – za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

Krzyżówka genetyczna: ♀ eB eb EeBb Eebb Eb (czarny) (brązowy) eeBb eebb eb (żółty) (żółty) Be be bE BbEe bbEe be Bbee bbee Oczekiwany stosunek fenotypowy:

• 1 : 1 : 2

• 25% : 25% : 50%

• czarne : żółte : brązowe = 1 : 2 : 1 Prawdopodobieństwo, że żółte szczenię będzie miało ciemny nos: 50% / 0,5 / ½

Uwaga:

Uznaje się odpowiedzi z następującymi określeniami kolorów sierści: żółta = jasna = biszkoptowa oraz brązowa = czekoladowa.

Rycina do rozwiązania zadania 15

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: