Zadanie 17.2. (0–1)

Matura, grudzien 2024 · XIV.1 Dziedziczenie cech

Treść

Agammaglobulinemia Brutona (XLA) charakteryzuje się śladową obecnością we krwi dojrzałych limfocytów B i – w konsekwencji – całkowitym brakiem przeciwciał. Przyczyną choroby są mutacje genu BTK, znajdującego się na chromosomie X. Poniżej przedstawiono dziedziczenie tej choroby w pewnej rodzinie. Rodzice (II.4 i II.5) zgłosili się do lekarza z powodu objawów XLA – nawracających zapaleń zatok i uszu – u jednego z ich synów. Chory chłopiec (III.4) miał zdrowego brata (III.3) oraz zdrowych rodziców, ale u dwóch braci matki chorego chłopca zdiagnozowano wcześniej XLA. Poniżej rodowodu przedstawiono wynik sekwencjonowania nici kodującej DNA tej części genu BTK, w której zidentyfikowano mutację będącą przyczyną choroby w tej rodzinie. Strzałką wskazano nukleotyd, który uległ mutacji, a pod sekwencjami nukleotydów zapisano kodowaną sekwencję aminokwasową. I.1 I.2 zdrowy mężczyzna chory mężczyzna zdrowa kobieta II.1 II.2 II.3 II.4 II.5 III.1 III.2 III.3 III.4 T T C A A G A A G C G C C T G T T T C T C T T G A C C III.3: Phe Lys Lys Arg Leu Phe Leu Leu Thr III.4: T T C A A G A A G G C C T G T T T C T C T T G A Phe Lys Lys Ala Cys Phe Ser x Na podstawie: J. Lee i in., A novel BTK gene mutation, c.82delC (p.Arg28Alafs*5), in a Korean family with X-linked agammaglobulinemia, „Korean Journal of Pediatrics” 59(Suppl 1), 2016.

Określ, czy XLA jest warunkowana mutacją recesywną, czy – dominującą. Odpowiedź 0–1 uzasadnij, odnosząc się do osób przedstawionych w rodowodzie.

Rycina do zadania 17.2
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

1 pkt – za określenie, że agammoglobulinemia jest chorobą warunkowaną mutacją recesywną, wraz z poprawnym uzasadnieniem odwołującym się do osób przedstawionych w rodowodzie.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

• Warunkowana jest mutacją recesywną, ponieważ zdrowi rodzice (I.1 i I.2) mają chore dziecko/dzieci/syna/synów.

• Zdrowi rodzice (II.4 i II.5) mają chore dziecko/chorego syna, a więc jest to mutacja recesywna.

• Jest to choroba dziedziczona w sposób recesywny, bo zdrowa matka (I.2) ma chorego syna/synów (II.2 i II.3).

• Zdrowa matka (II.4) ma chorego syna (III.4) – mutacja jest recesywna.

• Recesywny, ponieważ chory ojciec (II.2) ma zdrową córkę (III.2).

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: