Zadanie 16.1. (0–2)

Matura, maj 2024 · XIV.1 Dziedziczenie cech

Treść

Tułów ryby – brzanki sumatrzańskiej (Puntigrus tetrazona) – przecinają trzy poprzeczne czarne paski, ciągnące się od grzbietu do brzucha. Na poniższym zdjęciu przedstawiono trzy możliwe wzory paskowania występujące u brzanki sumatrzańskiej (1.–3.), różniące się długością paska oznaczonego strzałką.

3.

2.

1. Wzór paskowania brzanki sumatrzańskiej zależy od dwóch niesprzężonych ze sobą loci – A i B z allelami dominującymi (A i B) i recesywnymi (a i b):

• wzór 1. – obecność co najmniej jednego allelu dominującego w każdym z obu loci daje wzór pełnego paskowania

• wzór 2. – homozygotyczność recesywna tylko w jednym z loci powoduje skrócenie paska środkowego, który jednak przecina linię naboczną

• wzór 3. – podwójna homozygotyczność recesywna sprawia, że pasek środkowy jest skrócony o połowę i kończy się na linii nabocznej. Na podstawie: Z. Nowak (red.), Genetyka zwierząt w teorii i praktyce, Warszawa 2015; J.S. Frankel, Inheritance of Trunk Striping in the Sumatran Tiger Barb […], „Journal of Heredity” 76, 1985. Fotografia: J.S. Frankel, How a Banded Barb Gets its Stripes, „AMAZONAS” 3(6), 2014.

Uzupełnij tabelę – dla każdego z fenotypów brzanki sumatrzańskiej wymienionych 0–1–2 w tabeli zapisz wszystkie możliwe genotypy warunkujące dany fenotyp. Zastosuj oznaczenia alleli podane w tekście. Fenotyp Możliwe genotypy pełne paskowanie – wzór 1. skrócony pasek środkowy przecinający linię naboczną – wzór 2.

Rycina do zadania 16.1 Rycina do zadania 16.1
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

2 pkt – za podanie wszystkich właściwych genotypów brzanki sumatrzańskiej warunkujących wzór pełnego ORAZ skróconego paskowania.

1 pkt – za podanie wszystkich właściwych genotypów brzanki sumatrzańskiej warunkujących wzór pełnego ALBO skróconego paskowania.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Fenotyp Możliwe genotypy pełne paskowanie – wzór 1. AABB, AaBB, AABb, AaBb skrócony pasek środkowy AAbb, Aabb, aaBB, aaBb przecinający linię naboczną – wzór 2.

Uwaga:

Uznaje się zapis genotypu z uwzględnieniem położenia loci na chromosomach, 𝐴 𝐵 np.: „A/a B/b” lub „ 𝑏”. 𝑎

Rycina do rozwiązania zadania 16.1

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: