Zadanie 19. (0–2)
Treść
Gruczoły ślinowe wydzielają do jamy ustnej człowieka około 1,5 l śliny w ciągu doby. Ślina zawiera:
• α-amylazę ślinową trawiącą polisacharydy,
• lipazę ślinową zapoczątkowującą trawienie tłuszczów w żołądku (wraz z lipazą żołądkową),
• mucyny – glikoproteiny, których rolą jest zwilżenie pokarmu, sklejanie bakterii i ochrona błony śluzowej jamy ustnej,
• lizozym, który niszczy ścianę komórkową bakterii,
• laktoferrynę, której rolą jest wiązanie żelaza i działanie bakteriostatyczne,
• białka bogate w prolinę, które ochraniają szkliwo zębów i wiążą toksyczne taniny. a) Wyjaśnij, dlaczego w żołądku, mimo obecności lipazy ślinowej i lipazy żołądkowej, trawienie tłuszczów odbywa się w znacznie mniejszym stopniu niż w dwunastnicy. b) Na podstawie informacji zawartych w tekście wyjaśnij, dlaczego u chorych z niedoborem wydzielania śliny (kserostomia) próchnica zębów występuje częściej niż u ludzi z prawidłowym wydzielaniem śliny.
Pokaż odpowiedź
Przykłady poprawnej odpowiedzi
• W żołądku, gdzie działają te enzymy, tłuszcze są zemulgowane w bardzo małym stopniu, co utrudnia działanie lipaz rozkładających tłuszcze.
• Działanie lipaz rozkładających tłuszcze utrudnia zbyt niskie pH w żołądku. b) Tworzenie informacji Wyjaśnienie na podstawie tekstu związku pomiędzy 0−1 niedoborem wydzielania śliny u ludzi a zapadalnością na próchnicę zębów
1 p. – za poprawną odpowiedź uwzględniającą związek przyczynowo–skutkowy pomiędzy niedoborem śliny a zwiększoną zapadalnością na próchnicę zębów Przykład poprawnej odpowiedzi
• U ludzi z niedoborem śliny zęby nie są wystarczająco chronione przez substancje bakteriobójcze i bakteriostatyczne, które hamują rozmnażanie się bakterii.
• U ludzi z niedoborem śliny jest mniejsza ilość substancji chroniących szkliwo, dlatego łatwiej rozwija się u nich próchnica.
