Zadanie 17. (0–6)

a) (0–2)

Proces krzepnięcia krwi:

1. chroni przed infekcjami (scalając przerwane powłoki ciała).
2. zmniejsza utratę krwi z organizmu.

Schemat punktowania:

2 pkt – za prawidłowe podanie dwóch funkcji, jakie w organizmie człowieka pełni proces krzepnięcia krwi
1 pkt – za prawidłowe podanie jednej funkcji, jaką w organizmie człowieka pełni proces krzepnięcia krwi
0 pkt – za podanie funkcji nieprawidłowej lub za brak odpowiedzi

b) (0–2)

• Skaleczenie grozi zakażeniem bakteriami tężca, a podanie surowicy przeciwtężcowej chroni przed ich toksynami/surowica zawiera gotowe przeciwciała, które szybko zaczną zwalczać patogeny.
• Surowicy nie można podawać doustnie, ponieważ w przewodzie pokarmowym przeciwciała (białkowe) w niej zawarte uległyby strawieniu.

Schemat punktowania:

2 pkt – za prawidłowe wyjaśnienie, dlaczego w omawianej sytuacji należy podać surowicę przeciwtężcową i wyjaśnienie, dlaczego należy ją podać pozajelitowo
1 pkt – za podanie jednego z dwóch prawidłowych wyjaśnień odpowiedzi
0 pkt – za podanie wyjaśnienia nieprawidłowego lub za odpowiedź niepoprawną, lub za brak odpowiedzi

c) (0–1)

swoista / nieswoista       czynna / bierna       naturalna / sztuczna

Schemat punktowania:

1 pkt – za prawidłowe podkreślenie trzech rodzajów odporności, jakich nabywa się po podaniu surowicy przeciwtężcowej
0 pkt – za prawidłowe podkreślenie tylko dwóch albo jednego rodzaju odporności lub za odpowiedź niepoprawną, lub za brak odpowiedzi

d) (0–1)

Szczepić się przeciwko tężcowi, co oznacza czynne nabycie swoistej odporności na tężec/wytworzenie przeciwciał i komórek pamięci (które w przypadku ponownego zakażenia ułatwią jego zwalczenie).

Schemat punktowania:

1 pkt – za prawidłowe wyjaśnienie, w jaki sposób można na przyszłość zabezpieczyć się przeciwko rozwojowi infekcji na skutek potencjalnego zarażenia się tężcem
0 pkt – za nieprawidłowe wyjaśnienie lub za brak odpowiedzi