Zadanie 19.1. (0–1)AI
Szpak balijski (Leucopsar rothschildi), przedstawiony na fotografii, jest krytycznie zagrożonym gatunkiem, zamieszkującym wyłącznie wyspę Bali, położoną w południowo-wschodniej Azji.
Według szacunków naukowców, na początku XX wieku w naturalnym środowisku żyło 300–900 osobników, a w 1990 roku na wolności stwierdzono już tylko 15 osobników. Przyczyną wymierania tego ptaka jest degradacja jego siedlisk, połączona z kłusownictwem, mającym na celu zaopatrywanie handlarzy na rynku ptaków śpiewających.
W celach ochronnych ten gatunek został ujęty w załączniku I konwencji waszyngtońskiej (CITES). Szpak balijski jest objęty programami hodowlanymi nie tylko w lokalnych ośrodkach na Bali, ale także w wielu ogrodach zoologicznych na całym świecie, m.in. w Stanach Zjednoczonych i w Europie. Część ptaków rozmnożonych w niewoli jest uwalniana do ich naturalnego środowiska w celu odtworzenia dzikiej populacji na wyspie Bali. Skuteczna reintrodukcja szpaka balijskiego jest szansą na ocalenie tego rzadkiego gatunku.
Na podstawie: datazone.birdlife.org; gbif.org; S. (Bas) van Balen i in., Status and Distribution of the Endemic Bali Starling Leucopsar rothschildi, „Oryx” 34(3), 2000. Fotografia: Cburnett.
Wyjaśnij, dlaczego podczas reintrodukcji szpaka balijskiego powinny być uwalniane osobniki pochodzące nie tylko z lokalnych programów hodowlanych, lecz także z różnych ogrodów zoologicznych. W odpowiedzi uwzględnij genetykę populacji.
..............................
..............................
..............................
..............................
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zwiększenie różnorodności genetycznej reintrodukowanej populacji i – w konsekwencji:
- ograniczenie negatywnych skutków chowu wsobnego LUB
- ograniczenie negatywnych skutków dryfu genetycznego, LUB
- zwiększenie możliwości adaptacyjnych do warunków środowiska, LUB
- zwiększenie szans na przeżycie populacji.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- Takie postępowanie zapewnia większą różnorodność genetyczną populacji i zmniejsza ryzyko wystąpienia negatywnych skutków chowu wsobnego.
- Dzięki ptakom pochodzącym z ogrodów zoologicznych odtwarzana lokalna populacja zyskuje nowe linie genetyczne, dzięki czemu maleje ryzyko ujawnienia się niekorzystnych recesywnych mutacji.
- Większa pula genowa pozwoli uniknąć skutków dryfu genetycznego.
- Nowe linie filogenetyczne, mające inne geny, zmniejszą ryzyko utrwalenia się w populacji niekorzystnych mutacji genetycznych.
- Dzięki temu jest zapewniona większa różnorodność genetyczna reintrodukowanej populacji, co zwiększa szanse na jej adaptację do środowiska.
- Większa różnorodność genetyczna reintrodukowanej populacji zwiększa liczbę alleli genów, z których może czerpać dobór naturalny.
- W populacjach o większej różnorodności genetycznej jest niższa śmiertelność osobnicza.
- Dzięki temu reintrodukowana populacja będzie miała większą pulę genową, co się przełoży na jej większe szanse przeżycia w wyniku większej odporności na infekcje.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 28%
W zadaniu 19.1., którego poziom wykonania wyniósł 28%, zdający mieli wyjaśnić powód uwalniania do środowiska osobników szpaka balijskiego pochodzących nie tylko z lokalnych programów hodowlanych, lecz także z różnych ogrodów zoologicznych dla skutecznej reintrodukcji jego populacji na wyspie Bali. W odpowiedzi należało uwzględnić genetykę populacji. Osobniki pochodzące spoza Bali zwiększają różnorodność genetyczną reintrodukowanej populacji, ponieważ są źródłem dodatkowych alleli. Dzieje się tak, ponieważ osobniki w ogrodach zoologicznych pochodzą od ptaków odłowionych jeszcze przed wystąpieniem dryfu genetycznego – efektu wąskiego gardła ze szczytem przypadającym na przełom lat 80. i 90. XX wieku. Duża różnorodność genetyczna sprzyja reintrodukcji szpaka balijskiego na wiele sposobów:
• ogranicza chów wsobny i jego skutki w postaci zwiększenia częstości homozygot i ujawniania się szkodliwych alleli recesywnych
• ogranicza dryf genetyczny, a więc zmiany w puli genetycznej populacji wywołane przez czynniki losowe, a nie – przez dobór naturalny
• zwiększa możliwość adaptacyjne do warunków środowiska, ponieważ dobór naturalny ma większą pulę genów, z której może czerpać
• zwiększa szanse przeżycia populacji także w krótkim okresie ze względu na wolniejsze rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych.
Odpowiedzi zdających były często niepełne, ponieważ nie odnosiły się do konsekwencji zwiększonej różnorodności genetycznej. W poniższej odpowiedzi znajduje się jedynie informacja o przełożeniu się zwiększonej różnorodności genetycznej na większą różnorodność fenotypową, bez odniesienia się do tego, jak to wpływa na zwiększenie szans na udaną reintrodukcję.
Zdający bardzo często nawiązywali do zwiększonych szans na przetrwanie gatunku, ale pomijali mechanizm zjawiska na poziomie populacji – w odpowiedziach nie było informacji na temat tego, w jaki sposób zwiększona różnorodność genetyczna przekłada się na większe szanse przetrwania lokalnej populacji, np.:
