Przejdź do treści
zdaj na 100 / biologia

Prześlij opinię

Co możemy poprawić?

Zadanie 19.2. (0–1)

2025 XVIII. Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona

Szpak balijski (Leucopsar rothschildi), przedstawiony na fotografii, jest krytycznie zagrożonym gatunkiem, zamieszkującym wyłącznie wyspę Bali, położoną w południowo-wschodniej Azji.

Fotografia szpaka balijskiego siedzącego na gałęzi

Według szacunków naukowców, na początku XX wieku w naturalnym środowisku żyło 300–900 osobników, a w 1990 roku na wolności stwierdzono już tylko 15 osobników. Przyczyną wymierania tego ptaka jest degradacja jego siedlisk, połączona z kłusownictwem, mającym na celu zaopatrywanie handlarzy na rynku ptaków śpiewających.

W celach ochronnych ten gatunek został ujęty w załączniku I konwencji waszyngtońskiej (CITES). Szpak balijski jest objęty programami hodowlanymi nie tylko w lokalnych ośrodkach na Bali, ale także w wielu ogrodach zoologicznych na całym świecie, m.in. w Stanach Zjednoczonych i w Europie. Część ptaków rozmnożonych w niewoli jest uwalniana do ich naturalnego środowiska w celu odtworzenia dzikiej populacji na wyspie Bali. Skuteczna reintrodukcja szpaka balijskiego jest szansą na ocalenie tego rzadkiego gatunku.

Na podstawie: datazone.birdlife.org; gbif.org; S. (Bas) van Balen i in., Status and Distribution of the Endemic Bali Starling Leucopsar rothschildi, „Oryx” 34(3), 2000. Fotografia: Cburnett.

Przedstaw znaczenie wpisania szpaka balijskiego do załącznika I konwencji waszyngtońskiej (CITES) dla skutecznej ochrony tego gatunku.

..............................

..............................

..............................

Sprawdź się Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem

Zasady oceniania

1 pkt – za przedstawienie znaczenia ochrony na mocy konwencji CITES, odnoszące się do treści przepisów CITES, np. do zakazu handlu (międzynarodowego) okazami szpaka balijskiego lub do regulacji przewozu okazów szpaka balijskiego.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

  • Dzięki ujęciu szpaka balijskiego w załączniku konwencji waszyngtońskiej międzynarodowy handel okazami ptaków tego gatunku jest zabroniony.
  • CITES reguluje handel osobnikami gatunków zagrożonych wyginięciem, dzięki czemu wywożenie z Indonezji osobników szpaka balijskiego jest nielegalne.
  • Przepisy CITES regulują handel osobnikami szpaka balijskiego, dzięki czemu nie jest możliwy legalny obrót międzynarodowy osobnikami tego gatunku.
  • Kłusownicy mają utrudniony eksport szpaków złapanych na Bali, bo celnicy mają ten gatunek na liście gatunków objętych zakazem obrotu międzynarodowego.
  • Ze względu na zakaz handlu tymi ptakami kłusownicy mają problem ze sprzedażą pozyskanych okazów.
  • Przepisy CITES regulują przewóz okazów szpaka balijskiego przez granice państwowe.

Uwaga:

Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zakazu kłusownictwa przez przepisy CITES.

Wytłumacz mi to Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia? 1

Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.

Komentarz CKE 42%

Ten obszar wymagań ogólnych był ujęty w zadaniu 19.2. i dotyczył ochrony przyrody. W odpowiedzi do zadania należało przedstawić znaczenie wpisania szpaka balijskiego do załącznika I konwencji waszyngtońskiej (CITES) dla skutecznej ochrony tego gatunku. W załączniku I są wymienione gatunki zagrożone wyginięciem. Na mocy przepisów CITES handel okazami tych gatunkami jest ściśle regulowany – import i eksport wymagają zgody zarówno władz kraju eksportującego, jak i importującego. Oznacza to w praktyce zakaz handlu komercyjnego, a nielegalnie pozyskane osobniki szpaka balijskiego nie mogą zostać wywiezione z Indonezji, co powinno przełożyć się na ograniczenie kłusownictwa – wobec braku uzasadnienia ekonomicznego. Poprawnej odpowiedzi udzieliło 42% zdających, a popełniane błędy wskazywały na brak znajomości przepisów CITES. Poniższa przykładowa odpowiedź nie odnosi się do konkretnych przepisów konwencji waszyngtońskiej, ale wskazuje jedynie na „pośrednią ochronę” szpaka balijskiego.

Przykładowa odpowiedź zdającego - zadanie 19.2, przykład 1
Przykład 1 - zadanie 19.2

W poniższej odpowiedzi także brakuje odniesienia do konkretnych przepisów CITES, a jest jedynie odniesienie do ograniczenia kłusownictwa.

Przykładowa odpowiedź zdającego - zadanie 19.2, przykład 2
Przykład 2 - zadanie 19.2

W części odpowiedzi znajdowały się błędy merytoryczne polegające na myleniu treści międzynarodowych przepisów CITES regulujących handel z lokalnymi przepisami zapewniającymi ochronę gatunkową, np.:

Przykładowa odpowiedź zdającego - zadanie 19.2, przykład 3
Przykład 3 - zadanie 19.2
Przykładowa odpowiedź zdającego - zadanie 19.2, przykład 4
Przykład 4 - zadanie 19.2

Poniższa przykładowa odpowiedź zawiera błąd merytoryczny – przepisy CITES nie odnoszą się do stanu zdrowia osobników.

Przykładowa odpowiedź zdającego - zadanie 19.2, przykład 5
Przykład 5 - zadanie 19.2

Jak oceniasz to zadanie?

Źródło: biologia-rozszerzony_2025-maj_matura_arkusz.pdf