Zadanie 22.3. (0–1)AI
Dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus) i dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) należą do najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków z rodziny dzięciołów w Europie, dlatego są wymienione w tzw. dyrektywie ptasiej. W naszym kraju oba gatunki są objęte ochroną gatunkową ze wskazaniem ochrony czynnej oraz zostały wpisane do „Polskiej czerwonej księgi zwierząt”.
Największe populacje obu gatunków w naszym kraju występują w Puszczy Białowieskiej oraz w Karpatach. Dzięcioły te zasiedlają duże, naturalne lub słabo przekształcone kompleksy leśne, w których występują stare i obumierające drzewa oraz rozkładające się drewno. Gniazda budują w dziupli samodzielnie wykutej w spróchniałych drzewach. Nie mają w lasach wielu wrogów – czasami padają ofiarą jastrzębia lub kuny.
Dzięcioł trójpalczasty występuje w borach świerkowych i świerkowo-jodłowych; można go także spotkać w lasach liściastych, ale z odpowiednią domieszką starych lub obumierających drzew iglastych, na których może żerować i gniazdować. Żywi się głównie owadami, zwłaszcza kornikami atakującymi osłabione drzewa. Natomiast dzięcioł białogrzbiety związany jest z lasami liściastymi: łęgami, olsami i grądami na wschodnim niżu oraz buczynami i jaworzynami w górach. Głównym składnikiem jego pokarmu są owady, szczególnie ich larwy żywiące się martwym drewnem. Zjada również nasiona.
Na podstawie: Polska czerwona księga zwierząt, pod red. Z. Głowacińskiego, Warszawa 2001.
Ł. Kajtoch, Karpackie rzadkie dzięcioły, Kwartalnik OTOP, 2011.
Wykaż, że oba gatunki nie konkurują o pokarm, gdy występują razem w tym samym ekosystemie, np. w lesie mieszanym Puszczy Białowieskiej.
..............................
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Schemat punktowania
1 p. – za wyjaśnienie odnoszące się do żerowania na różnych drzewach (iglaste i liściaste lub żywe i martwe) lub odżywiania się różnymi gatunkami owadów.
0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
Dzięcioły te nie konkurują ze sobą, ponieważ:
- oba te gatunki zdobywają pokarm na różnych rodzajach drzew / żywią się owadami żerującymi na różnych rodzajach drzew: jeden gatunek na liściastych, drugi – na iglastych.
- pokarmowe nisze ekologiczne tych gatunków nie pokrywają się: jeden gatunek żywi się owadami występującymi na drzewach liściastych, a drugi – owadami, które żerują na drzewach iglastych.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do odżywiania się różnymi stadiami rozwojowymi owadów, np. larwami i stadiami dorosłymi.
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 54%
Zadanie 22.3. (poziom wykonania – 54%) jako jedyne spośród czterech zadań tworzących wiązkę nie było bardzo trudne. Polegało na wykazaniu, że oba gatunki dzięciołów nie konkurują o pokarm, gdy występują razem w tym samym ekosystemie np. lesie mieszanym Puszczy Białowieskiej. Potrzebna była do tego dokładna analiza zawartych w tekście informacji dotyczących zdobywania pokarmu przez oba gatunki.
Poprawne odpowiedzi odnosiły się najczęściej do ich odżywiania się owadami żerującymi na różnych rodzajach drzew, gdyż pokarmem dzięcioła trójpalczastego są owady żerujące na drzewach iglastych, natomiast dzięcioła białogrzbietego – owady, które żywią się drewnem drzew liściastych. Inną poprawnie wskazywaną przyczyną braku konkurencji pokarmowej jest poszukiwanie pokarmu przez dzięcioła trójpalczastego na drzewach żywych lub osłabionych a przez dzięcioła białogrzbietego na drzewach martwych.
Nieprawidłowe odpowiedzi wynikały najczęściej z nieuważnego przeczytania polecenia albo niezrozumienia informacji przedstawionych w tekście źródłowym. Zdający odnosili się do występowania obu gatunków dzięciołów w różnych typach lasów (iglastych i liściastych), co sprawiało, że odpowiedź na pytanie dotyczące ich współwystępowania w lesie mieszanym stawała się nielogiczna (przykład A), albo też błędnie odczytywali przedstawione w tekście zadania informacje dotyczące pokarmu, którym odżywia się każdy z gatunków (przykład B).
Przykład A
Przykład B
