Zadanie 21.1. (0–2)AI
Oddziaływania międzygatunkowe u roślin mogą mieć charakter antagonistyczny, np. gdy w suchym środowisku występuje konkurencja korzeni o wodę, lub nieantagonistyczny – polegający na wzajemnym wspomaganiu wzrostu.
Aby określić wpływ wzajemnego oddziaływania roślin jednorocznych i krzewów Ambrosia dumosa, przygotowano na pustyni następujące poletka doświadczalne:
- próba A – usunięto rośliny jednoroczne, a pozostawiono krzewy A. dumosa
- próba B – pozostawiono rośliny jednoroczne oraz krzewy A. dumosa
- próba C – pozostawiono rośliny jednoroczne, a usunięto krzewy A. dumosa.
Na poniższych ilustracjach przedstawiono próby: A, B i C.
Rośliny jednoroczne w obecności krzewów charakteryzowały się większym przyrostem biomasy, natomiast przyrost biomasy krzewów w obecności roślin zielnych był ograniczony.
Na podstawie: C.J. Krebs, Ecology: The Experimental Analysis of Distribution and Abundance, Harlow 2014.
Uzupełnij tabelę – wpisz w puste komórki oznaczenia literowe tych prób, które należy porównać, aby zweryfikować poniższe hipotezy.
| Weryfikowana hipoteza | Oznaczenia literowe prób, które należy porównać |
|---|---|
| Obecność na tym samym obszarze krzewów A. dumosa skutkuje zwiększeniem przyrostu biomasy roślin jednorocznych. | |
| Obecność na tym samym obszarze roślin jednorocznych skutkuje ograniczeniem przyrostu biomasy krzewów A. dumosa. |
Sprawdź się
Odpowiedz samodzielnie i sprawdź wynik
2
Pokaż odpowiedź z arkuszaPorównaj swoją odpowiedź z kluczem
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.
1 pkt – za poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
| Weryfikowana hipoteza | Oznaczenia literowe prób, które należy porównać |
|---|---|
| Obecność na tym samym obszarze krzewów A. dumosa skutkuje zwiększeniem przyrostu biomasy roślin jednorocznych. | B, C |
| Obecność na tym samym obszarze roślin jednorocznych skutkuje ograniczeniem przyrostu biomasy krzewów A. dumosa. | A, B |
Wyjaśnienie AI Rozwiń, aby przeczytać wyjaśnienie
Wytłumacz mi to
Potrzebujesz dodatkowego wyjaśnienia?
1
Zostanie wygenerowane zwięzłe wyjaśnienie zagadnień z pytania: mechanizmu i kontekstu biologicznego odpowiedzi, częstych błędów oraz powiązań z innymi tematami.
Komentarz CKE 69%
Maturzyści dobrze poradzili sobie z zadaniem 21.1., w którym należało wykazać się umiejętnością planowania układu eksperymentalnego, umożliwiającego weryfikację dwóch hipotez, dotyczących wzajemnego oddziaływania występujących na tym samym obszarze krzewów Ambrosia dumosa i roślin jednorocznych. Polecenie miało charakter zamknięty – maturzyści mieli zestawić ze sobą opisane w treści zadania próby tak, aby było możliwe przetestowanie hipotezy, że obecność na tym samym obszarze krzewów A. dumosa skutkuje zwiększeniem przyrostu biomasy roślin jednorocznych oraz przetestowanie hipotezy, że obecność na tym samym obszarze roślin jednorocznych skutkuje ograniczeniem przyrostu biomasy krzewów A. dumosa.
Zdający, aby poprawnie rozwiązać zadanie, powinni na podstawie analizy tekstu źródłowego oraz ilustracji obrazującej próby badawcze zrozumieć problem badawczy, a następnie wybrać taki plan badania, który umożliwi weryfikację obu hipotez. Musieli także zauważyć, że interakcje między roślinami zwykle obejmują pozytywne i negatywne efekty działające jednocześnie i dwukierunkowo. Aby zweryfikować pierwszą hipotezę, powinni porównać
próbę B – próbę, w której pozostawiono na tym samym poletku rośliny jednoroczne i krzewy A. dumosa z próbą C, w której z poletka usunięto krzewy A. dumosa, a pozostawiono rośliny jednoroczne. W celu weryfikacji drugiej hipotezy winni porównać próbę A – próbę, w której z poletka usunięto rośliny jednoroczne, a pozostawiono krzewy A. dumosa z próbą B, w której pozostawiono rośliny jednoroczne oraz krzewy A. dumosa. Poziom wykonania zadania wyniósł 69%. Najczęściej występujące błędne rozwiązania nie uwzględniały konieczności porównania dwóch prób w celu weryfikacji każdej z hipotez, a wskazywały jedynie na konieczność analizy wyników uzyskiwanych z próby B w celu falsyfikacji pierwszej hipotezy i próby A w przypadku drugiej hipotezy.