Zadanie 20.2. (0–1)

Matura, czerwiec 2025 · XVI.4 Dobór naturalny — mechanizm i rodzaje

Treść

Krępak nabrzozak (Biston betularia) to ćma występująca na pniach drzew, która ma dwie naturalne formy – jasną i ciemną, występujące w środowisku jeszcze przed rewolucją przemysłową. W Anglii na przełomie XIX i XX wieku zauważono, że populacje krępaka nabrzozaka różnią się ubarwieniem w zależności od stopnia zanieczyszczenia środowiska. Na poniższych wykresach przedstawiono wyniki obserwacji obejmujących różne formy ciem, przeprowadzonych w zanieczyszczonym środowisku i w niezanieczyszczonym środowisku. Biston betularia forma jasna forma ciemna 100 80 60 forma jasna 40 forma ciemna 20 0 zanieczyszczone niezanieczyszczone środowisko środowisko Sformułowano hipotezę, że różnice w ubarwieniu są związane z kamuflażem. Forma, która była bardziej widoczna na tle kory drzew, częściej padała ofiarą drapieżników. W wyniku rewolucji przemysłowej środowisko w wielu miejskich rejonach Wielkiej Brytanii i wokół nich zostało zanieczyszczone dwutlenkiem siarki, co doprowadziło do wymarcia jasno zabarwionych nadrzewnych mchów i porostów. Na podstawie: C.J. Clegg, Biology for the IB Diploma, Londyn 2014.

Uzasadnij, że opisana obserwacja jest dowodem na działanie doboru naturalnego, a nie – doboru sztucznego.

Rycina do zadania 20.2
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne uzasadnienie, odnoszące się do braku celowego działania ze strony człowieka.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

• Opisana obserwacja jest wprawdzie konsekwencją działania człowieka, ale nie były to celowe działania człowieka.

• W tym przypadku człowiek nie selekcjonował umyślnie osobników do rozrodu.

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: