Zadanie 17.3. (0–2)

Matura, maj 2022 · XV.3 Narzędzia i techniki inżynierii genetycznej

Treść

Populacje biegusów alaskańskich w północnej części zasięgu geograficznego gatunku mają nietypowy stosunek liczebności samców i samic wynoszący 3:1, zamiast typowego – 1:1. Postawiono następującą hipotezę: „Mały udział samic w populacjach biegusów jest spowodowany tym, że częściej padają one ofiarą sokołów wędrownych”. W celu weryfikacji tej hipotezy zebrano pióra po biegusach upolowanych przez sokoły, a następnie wyizolowano z nich DNA i przeprowadzono PCR w celu amplifikacji fragmentów genów CHD, zlokalizowanych na chromosomach płci Z i W (odpowiednio: CHD-Z i CHD-W). Samice biegusów są heterogametyczne (ZW), a samce – homogametyczne (ZZ). Rejony niekodujące w genach CHD-Z i CHD-W mają różną długość, co powoduje, że produkty amplifikacji rejonów niekodujących genów CHD-Z i CHD-W także różnią się długością. Elektroforetyczne rozdzielenie produktów PCR pozwoliło określić płeć ptaków, z których pochodziły zebrane pióra. Wyniki badań przedstawiono na poniższym wykresie. 80 70 60 50 40 samice 30 samce 20 10 0 biegusy będące populacja żywych ofiarami sokołów biegusów Na podstawie: S. Nebel i in., Molecular sexing of prey remains […] in a wintering population of western sandpipers, „Proceedings of the Royal Society B” 271, 2004.

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące techniki PCR są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Do powielenia fragmentów genów techniką PCR należy użyć m.in.

1. termostabilnej polimerazy DNA oraz czterech różnych P F deoksyrybonukleotydów. Technika PCR umożliwia powielenie wybranych fragmentów

2. P F genomowego DNA dzięki użyciu specyficznych starterów. Rozdzielenie podwójnej helisy DNA podczas stosowania techniki PCR

3. P F zachodzi dzięki ligazom DNA. EBIP-R0_100

Rycina do zadania 17.3 Rycina do zadania 17.3
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.

1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

1. – P, 2. – P, 3. – F.

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: