Zadanie 16.2. (0–1)

Matura, czerwiec 2025 · XV.3 Narzędzia i techniki inżynierii genetycznej

Treść

Na poniższym rysunku przedstawiono trzy etapy elektroforezy żelowej DNA. Do studzienek – zagłębień w żelu agarozowym – naniesiono próby zawierające mieszaninę fragmentów DNA o różnej wielkości. Wykonano elektroforezę z użyciem dwóch prób:

• próba A (kontrolna) – zawierała mieszaninę fragmentów DNA o znanych wielkościach

• próba B (badawcza) – zawierała mieszaninę fragmentów DNA o nieznanych rozmiarach, którą otrzymano w wyniku trawienia DNA enzymami restrykcyjnymi. Podczas elektroforezy żel umieszczono w roztworze zawierającym jony, a następnie przyłożono napięcie elektryczne, które spowodowało przesuwanie się fragmentów DNA w żelu. Po zakończeniu migracji fragmentów DNA w żelu dodano barwnik wiążący się z DNA, co uwidoczniło na żelu prążki odpowiadające fragmentom DNA o różnej wielkości. próba: A B elektroda − ujemna studzienka X żel prążki Y Z elektroda + dodatnia

1. nałożenie prób

2. migracja DNA

3. analiza wzoru do studzienek żelu w żelu prążków Na podstawie: E. Bártová, Molekulární biologie. Gelová elektroforeza, 2011 (cit.vfu.cz).

Rozstrzygnij, który prążek w próbie B – prążek X, Y czy Z – zawiera najkrótsze fragmenty DNA. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: ..................................................................................................................... Uzasadnienie: .........................................................................................................................

Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

1 pkt – za wybór prążka Z, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do najwyższego tempa migracji w żelu.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi. Rozstrzygnięcie: Prążek Z Przykładowe uzasadnienia

• Ten prążek najszybciej migrował w żelu.

• Ten prążek przebył najdłuższą drogę ze wszystkich prążków.

• Uległ największemu przesunięciu w żelu.

• Znalazł się on najdalej od studzienek, a inne prążki były wyżej.

• Fragmenty DNA w tym prążku mają najmniejszą masę, dlatego najszybciej przesuwały się w porowatym żelu.