Zadanie 22.2. (0–1)

Matura, maj 2026 · X.3 Charakterystyka bezkręgowców

Treść

W wodach śródlądowych zachodniej Europy udokumentowano współwystępowanie dwóch gatunków obcych pochodzących z rejonu Morza Kaspijskiego i z zachodniej Syberii: pasożytniczej przywry Bucephalus polymorphus oraz małża – racicznicy zmiennej (Dreissena polymorpha). Racicznica zmienna pojawiła się w wodach zachodniej Europy już w XIX wieku, a przywra – pod koniec XX wieku. Cykl życiowy B. polymorphus rozpoczyna się od pojawienia się pierwszego stadium larwalnego – miracidium, które może wniknąć tylko do ciała racicznicy zmiennej, małża prowadzącego osiadły tryb życia. Miracidium w ciele małża rozwija się w sporocystę, a w sporocyście dojrzewają cerkarie. Dojrzałe cerkarie opuszczają ciało racicznicy i dostają się do wody. Następnie, po wniknięciu do ciała ryb z rodziny karpiowatych, cerkarie przekształcają się w metacerkarie. Kolejnym żywicielem B. polymorphus są różne gatunki ryb rybożernych – po zjedzeniu ofiary z metacerkariami w organizmie ryb rybożernych przywry dojrzewają płciowo i dochodzi do zapłodnienia. Na podstawie: D. Rachalewska, „Invasional meltdown” zbieg okoliczności czy reguła?, „Kosmos” 63(1), 2014.

Uzasadnij, że obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia cyklu 0–1 życiowego przywry B. polymorphus.

Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzasadnienie, uwzględniające specyficzność pierwszego żywiciela pośredniego.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

• Pierwszym żywicielem pośrednim tej przywry może być tylko racicznica zmienna.

• Racicznica jest niezbędna do rozwoju sporocyst i cerkarii B. polymorphus.

• Na pewnym etapie larwy mogą żyć wyłącznie w racicznicy.

• Miracidium może wnikać jedynie do ciała D. polymorpha.

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: