Zadanie 4.1. (0–2)

Matura, grudzien 2022 · IV.3 Cykl komórkowy

Treść

W cyklu komórkowym występują tzw. punkty kontrolne. Są to momenty, w których cykl komórkowy jest zatrzymywany aż do czasu, gdy kluczowe procesy poprzedzające kolejną fazę cyklu komórkowego zostaną zakończone prawidłowo. Geny kodujące cząsteczki uczestniczące w regulacji cyklu komórkowego są szczególnie ważne dla komórki. Jeśli co najmniej jeden z nich jest nieprawidłowy, może to doprowadzić do rozwinięcia się choroby nowotworowej. Poniżej podano najważniejsze punkty kontrolne cyklu komórkowego.

• Punkt kontrolny G1/S – wstrzymuje cykl komórkowy do czasu, aż komórka zgromadzi odpowiedni zasób składników niezbędnych do syntezy DNA. Brak sygnałów świadczących o gotowości komórki sprawia, że punkt kontrolny uniemożliwia rozpoczęcie syntezy DNA.

• Punkt kontrolny G2/M – blokuje rozpoczęcie mitozy do czasu zakończenia replikacji DNA. Jeśli cząsteczki DNA w komórce nie zostały do końca zreplikowane lub są uszkodzone, punkt kontrolny uniemożliwia zajście mitozy.

• Punkt kontrolny metafaza/anafaza – wstrzymuje rozpoczęcie anafazy do czasu prawidłowego przyłączenia się mikrotubul wrzeciona podziałowego do wszystkich kinetochorów. Na poniższym schemacie przedstawiono cykl komórkowy wraz z punktami kontrolnymi. G1 G0 punkt kontrolny metafaza/anafaza Cykl M komórkowy punkt kontrolny G1/S S G2 punkt kontrolny G2/M Na podstawie: E.P. Solomon i in., Biologia, Warszawa 2020.

Uzupełnij tabelę – określ liczbę chromosomów oraz ilość DNA w jądrze komórkowym 0–1–2 komórek nabłonka jelita człowieka na koniec każdej z faz cyklu komórkowego. Liczba Faza cyklu Ilość DNA chromosomów G1 2n 2c S G2 M

Rycina do zadania 4.1 Rycina do zadania 4.1
Pokaż odpowiedź

Zasady oceniania

2 pkt – za prawidłowe uzupełnienie trzech wierszy tabeli.

1 pkt – za prawidłowe uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Liczba Faza cyklu Ilość DNA chromosomów G1 2n 2c S 2n 4c G2 2n 4c M 2n 2c

Rycina do rozwiązania zadania 4.1

Podaj imię i e-mail, żeby zapisywać swoje odpowiedzi: