Zadanie 17.4. (0–3)
Treść
Agammaglobulinemia Brutona (XLA) charakteryzuje się śladową obecnością we krwi dojrzałych limfocytów B i – w konsekwencji – całkowitym brakiem przeciwciał. Przyczyną choroby są mutacje genu BTK, znajdującego się na chromosomie X. Poniżej przedstawiono dziedziczenie tej choroby w pewnej rodzinie. Rodzice (II.4 i II.5) zgłosili się do lekarza z powodu objawów XLA – nawracających zapaleń zatok i uszu – u jednego z ich synów. Chory chłopiec (III.4) miał zdrowego brata (III.3) oraz zdrowych rodziców, ale u dwóch braci matki chorego chłopca zdiagnozowano wcześniej XLA. Poniżej rodowodu przedstawiono wynik sekwencjonowania nici kodującej DNA tej części genu BTK, w której zidentyfikowano mutację będącą przyczyną choroby w tej rodzinie. Strzałką wskazano nukleotyd, który uległ mutacji, a pod sekwencjami nukleotydów zapisano kodowaną sekwencję aminokwasową. I.1 I.2 zdrowy mężczyzna chory mężczyzna zdrowa kobieta II.1 II.2 II.3 II.4 II.5 III.1 III.2 III.3 III.4 T T C A A G A A G C G C C T G T T T C T C T T G A C C III.3: Phe Lys Lys Arg Leu Phe Leu Leu Thr III.4: T T C A A G A A G G C C T G T T T C T C T T G A Phe Lys Lys Ala Cys Phe Ser x Na podstawie: J. Lee i in., A novel BTK gene mutation, c.82delC (p.Arg28Alafs*5), in a Korean family with X-linked agammaglobulinemia, „Korean Journal of Pediatrics” 59(Suppl 1), 2016.
Określ, jakie jest prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko ze związku osób II.4 i II.5 0–1– 2–3 będzie chore. Zapisz genotypy tych osób oraz odpowiednią krzyżówkę genetyczną. Zastosuj następujące oznaczenia alleli: B – allel dominujący oraz b – allel recesywny. Genotyp kobiety II.4 .................................. Genotyp mężczyzny II.5 ............................ Krzyżówka genetyczna: Prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko będzie chore: .................. %.
Pokaż odpowiedź
Zasady oceniania
3 pkt – za podanie dwóch właściwych genotypów ORAZ poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej, ORAZ właściwe określenie prawdopodobieństwa urodzenia się dziecka chorego na agammoglobulinemię.
2 pkt – za podanie dwóch właściwych genotypów ORAZ poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej.
1 pkt – za podanie dwóch właściwych genotypów.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Genotyp osoby II.4: XBXb Genotyp osoby II.5: XBY Gamety XB Xb XB XBXB XBXb Y XBY XbY Prawdopodobieństwo urodzenia się chorego dziecka: 25%